) 
. 
‚Fragmenta iuris anteiustiniani Vaticana. 269 
[£. 60a] EX EMPTO ET VENDITO. [2] 
Iniquam sententiam evictae rei periculum venditoris non spectare placuit neque stipula- PAP. L. III. RESP. 
tionem auctoritalis committere. 
Convenit ad diem praetio non soluto venditori alterum tantum praestari. Quod usu- Dee 
rarum centensimam excedit, in fraudem iuris videtur additum. Aan den \y. 
5 Diversa causa est commissoriae legis, cum in ea specie non faenus inlicitum 
exerceatur, sed lex contractus non inprobabilis dicatur. 
Ante praetium solutum dominii quaestione mota praetium emptor restituere er 
non cogetur, tametsi maxime fideiussores evictionis offerantur, cum ignorans Be? 
possidere coeperit. Nam ususcapio frustra complebitur anticipata lite nec 
10 oportet evictionis securitatem praestari, cum in ipso contractus limine do- 
mini periculum immineat. 
Venditor si per conlusionem imaginarium colonum emptoris deci- 
piendi causa subposuit, ex empto tenebitur, nec ideirco recte defenditur, si quo 
facilius excogitatam fraudem retineret, colonum et quinque an- 
15 norum mercedes in fidem suam recipiat. Alioquin si bona fide locavit, 
suspectus non erit. Lege venditionis inempto praedio facto 
fructus interea perceptos iudicio venditi restitui placuit, quoniam eo iure contractum 
in exordio videtur, sicuti in pecunia quanto minoris venierit ad diem praetio 
non soluto. Cui non est contrarium, quod iudicium ab aedilibus in factum de reciperando 
20 praetio mancipiz redditur, quia displicuisse proponitur: quod non erit necessarium, si eadem 
lege contractum hostendatur. 
Fructus pendentes etsi maturi fuerunt, si eos venditor post venditionem 
ante diem solvendi praetii percepit, emptori restituendos esse placuit, si non 
aliud inter contrahentes convenit. 
2 Vino mutato periculum emptorem spectat, quamyis ante diem praetii sol- 
vendi vel condieioner2 emptionis inpletarz id evenerit. Quod si mille amphoras 
certo praetio corpore non demonstrato vini vendidit, nullum emp- 
toris interea periculum erit. 
Evietis agris quanti emptoris interest iudicio empti lis aestimatur. Quod si ab ini- he 2 Don 
30 tio convenit, ut venditor praetium restitueret, usurae quoque post evictionem praestabuntur, 
quamvis emptor post dominii litem inchoatam fructum adversario resti- 
tuat; nam incommodum medii temporis damnum emptoris est. 
(desunt paginae duodecim) 
12-16 Cf. Dig. 19, 1, 49: Hermogenianus I. II iuris epitomarum. Qui per collusionem ima- 
ginarium colonum ae emptoris causa supposuit, ex empto tenetur, nec defenditur, sı, 
quo facilius excogitata fraus oceultetur, colonum et quinquennii pensiones in fidem suam recipiat. 
19 quod orn., deinde mancipio Pi; sic ordinavi usus coniecturis priorum. 
21 legem F. hostendatur ‘sic’ F”%; ostendatur 74, errore. 
23. 24 placuit et convenit Zransponit F; emendavit Hollweg. 
26 condicionemptionis inpleta 71; e alteram addit P?,; emendavit Mai. 
29-32 Idem (id est Paulus, errore) 1. III responsorum. Evictis agris si initio — fructus 
ady. restituit et temporis emptoris damnum est Dig. 
29 agris Dig.; agnis 122 
31 inchoatum /. contra Dig. 
