‚fragmenta iuris anteiustiniani Vaticana. 295 
[f. 83b] DE USUFRUCTU. [15] 
Idem ait et si communi servo et separatim Titio ususfructus legatus sit, amis- NE L. u AD 
Be rn S SAP. ( oc 1. 
sam partem ususfructus non ad Titium, sed ad solum socium pertinere debere Dig. 7, = 1, 2. 
quasi solum coniunctum. Quam sententiam neque Marcellus neque Mauricianus probant; 
Papinianus quoque libro XVII quaestionum ab ea recedit. Quae sententia Nerati fuerit, est libro I 
responsorum relatum. 
5 Sed puto esse veram Juliani sententiam; nam quamdiu vel unus utitur, potest dici usumfructum 
in suo esse statu. Pomponius ait libro VII ex Plautio relata Iuliani sententia, quosdam esse 
in diversam opinionem; nec enim magis socio debere adcrescere, quam deberet 
ei, qui fundi habens usumfructum partem ususfructus proprietario cessit vel non utendo 
amisit. Ego autem Iuliani sententiam non ratione aderescendi probandam puto, sed eo, 
10 quod quamdiu servus est, cuius persona in legato spectatur, non debet perire portio. 
Urgetur tamen Iuliani sententia argumentisPomponi;; quamquam Sabinus responderit, utet Celsus 
libro XVIIZ digestorum refert, eum, qui partem ususfructus in iure cessit, et 
amittere partem et ipso momento recipere. Quam sententiam ipse ut stolidam repraehen- 
dit; etenim esse incogitabile eandem esse causam cuique et amittendi et recipiendi. 
76 15 Iulianus scribit, si servo communi et Titio ususfructus legetur et unus ex 
dominis amiserit usumfructum, non aderescere Titio, sed soli socio, guemadmodum fieret, si duobus 
coniunctim et alteri separatim esset relictus. Sed qui diversam sententiam probant, quid dice- 
rent? utrum extraneo soli an etiam socio aderescere? Et qui Iulianum consuluit, 
ita consuluit, an ad utrum pertineat, quasi possit et ipsi socio aderescere. Adquin 
20 quod quis amittit, secundum Pomponi sententiam ipsi non accedit. 
77 Interdum tamen etsi non sint coniuncti, tamen ususfructus legatus alteri aderescit, ut puta Ger ine Ieo Dig. 
2,1, 3). 
sı mihi fundi ususfructus separatim totius et tibi similiter fuerit ususfructus relictus; 
nam ut Celsus libro XVII digestorum et Iulianus libro XXXV scribunt, concursu partes habe- 
mus. Quod et in proprietate contingeret; nam altero repudiante alter totum 
25 fundum haberet. Sed in usufruetu hoc plus est (contra quam Atilicinum respondisse Anfı- 
dius Chius refert), quod et constitutus nihilo minus amissus ius adcrescendi ad- 
mittit. Omnes enim auctores apud Plautium de hoc consenserunt, ut et Celsus 
et Iulianus eleganter arunt: ususfructus cotidie constituitur et legatur, non, ut pro- 
prietas, eo solo tempore quo vindicatur. Cum primum itaque non inveniet alterum, 
3 qui sibi concurrat, solus utetur in totum. Vindius tamen dum consulit Iulianum, in ea 
opinione est, ut putet non alias ius aderescendi esse quam in coniunctis; qui responso 
ait: nihil refert coniunctim an separatim relinquatur. 
21-32 Interdum — fuerit relictus, nam ut et (et om. Fuig. Hal.) Celsus — scribit, con- 
cursu — plus est quia et constitutus et postea amissus nihilo minus ius — consenserunt et ut 
Celsus — inueniet alter eum qui — totum nec refert — relinquatur Dig. 
23 ser. F, scribit Dig. 
25 contra quam ve/ quae 7; contra quam Fr, Aufidius Hollweg; de Aufidüs certe 
Tucca Namusave Atilicino multo antiquioribus cogitari nequit. Malim Fuhidius, ex cuius quae- 
stionum libro secundo item Atilicini responsum citatur (Dig. 34, 2, 5) cuiusque neque hoc loco 
neque in tribus alüis, ubi laudatur praeterea, Gaii 2, 154 et Digestorum 40, 2, 25. 42, 5, 29, 
cognomen traditur. 26 admittit Dig., amittit 7. 28 adiunt 7. 
30 in Dig., om. P., 32 ac Ai, 
