‚fragmenta iuris anteiustiniani Vaticana. 297 
[f. 83a] DE USUFRUCTU. [16] 
78 Iulianus libro XXXV secribit, si duobus heredibus institutis deducto usufructu proprie- N ne 
tas legetur, ius aderescendi heredes non habere, nam videri usumfructum constitutum non per Diet 21, 9. 
79 concursum divisum. Neratius putat cessare ius aderescendi Kr ns Br Dis. 
librolresponsorum. Cuiussententiae congruit ratio Celsi dicentis totiens ius aderescendi esse, quo- 
stiens in duobus, qui solidum habuerunt, concursu divisus est. 
80 Unde Celsus libro XVII: si duo fundi domini deducto usufructu proprietatem man- ker tes ai 
cipaverint, uter eorum amiserit, usumfructum ad proprietatem redire, sed non ad to- 
tam, sed cuiusque usumfructum ei parti accedere, quam ipse maneipavit; ad eam enim partem 
redire debet, a qua initio divisus est. Plane, inquid, si partem ususfructus habeas et 
ı0 ego totam proprietatem cum partis usufructu, non posse me eam partem tibi man- 
cipare, quae est sine usufructu, quoniam nullam partem habeo, in qua non est tibi ususfructus. 
81  Papinianus quoque libro XVIII quaestionum sententiam Nerati probat, quae non est sine ratione. 
82  Poterit quaeri, si duobus servis heredibus institutis deducto usufructu proprietas sit le- 
gata, an altero defuncto ususfruetus proprietati aderescat; nam illud constat, ut et Iulianus libro 
15 XXXV scribit et Pomponius libro VII ex Plautio non reprobat, 
si duobus servis meis ususfructus legetur et alter decesserit, cum per utrumque quaesissem usum- 
aderescendi me habere, cum, si alterius nomine repudiassem, alterius quaesis- |fructum, ius 
sem, haberem quidem usumfruetum totum iure aderescendi, sed ex solius persona amitte- 
rem. In proposito autem, si quidem pure fundus, non sub condicione legatus sit, constituitur 
Jususfruetus ex persona servi; et ita lulianus quoque libro 
2» XXXV digestorum scribit, quamvis Scaevola apud Marcellum dubitare se notet. 
Ad si sub condicione sit legatus, potius ex persona domini constitui usumfructum Mar- 
cellus libro XII digestorum scribit. UbiScaevola notat: “quid si pure?’ sed dubitare non debuit, 
cum et Iulianus scribat ex persona servi constitui. Secundum quae ius aderescendi locum haberez 
|tiam et Nerati cessat quaestio. 
in duobus servis, si quis contrariam sententiam probaret. Sed nunc secundum Juliani senten- 
83 » Non solum autem si duobus do lego ususfructus legetur, erit ius aderescendi, verum ei si alteri (x hoc libro Dig. 
| Jususfructus, alteri ° ” " 
proprietas; nam amittente usumfructum altero, cui erat legatus, magis iure aderescendi ad 
alterum pertinet quam redit ad proprietatem. Nec novum; 
nam et si duobus ususfructus legetur et apud alterum sit consolidatus, ius aderescendi non pe- 
rit nec ei, apud quem consolidatus est, neque ab eo, et ipse, quibus modis amitterez ante conso- 
» lidationem, iisdem et nunc ipso quidem iure non amittet, sed praetor secutus exemplum 
iuris civilis utilem actionem dabit fructuario; et ita Neratio et Aristoni 
videtur et Pomponius probat. Quamquam Iulianus libro XXXV digestorum scribat ipsi quidem 
competere, non vero fructuario ab eo. jius aderescendi 
(desunt paginae aut duae aut quattuor) 
19 Riatum intellexit Hollweg. 20 dubitans notet 7; em. ego. Of. v. 22. 
22 purae P. 23 habere 7; em. Haubola. 
25-32 Non — duobus usufructus legetur, est ius — alteri ususfructus, alteri fundus legatus 
est, nam — perit neque ei — et nunc amittet et ita — probat Dig. 25 et Dig., om. P. 
26 uftum 7 , usufructu Fr. 29 apud quem 7% Dig., ad quem 7”. __amitteret 
Dig., amittere F. 30 subsecutus 72m, 
Philos. - histor. Kl. 1859. Pp 
