‚Fragmenta iuris anteiustiniani Vaticana. 323 
[£. 936] DE EXCUSATIONE. [29] 
VLP. L. DE OFF, 
qui indivisum patrimonium habent, vel quibusdam tutor, quibusdam curator, unam N 
tutelam suscepisse creditur. 
87 Item. Qui curam kalendarii Gaditanorum a principe inzunctam in eque- 
88 stri ordine susceptam administrabat...... In tribus non inputabitur tutela 
5 vel cura, quae aflectata est. Afleetatam sic accipiemus, si vel appetita videatur 
vel cum posset quis se excusare, ab ea se non excusavit. Creditur enim affectasse, qui honus 
cum posset declinare non recusavit; et id saepe decretum est in tutore, qui non potuit in- 
vitus dari tutor, vel curatore, qui cuius fuerat tutor, curator est nominatus. 
89 Item. Si quis inter tres emancipati fili sui tutelam administret, an ei haec in nume- (eedemer EU: 
ı0 ro cedat, scio dubitatum. Invenio tamen Fulvio Aemiliano in personz Manili 1, 15, 16). no; 
Optivi rescriptum emancipatae filiae tutelam numerari ei inter honera oportere. 
90 Item. Tria autem honera in domo esse sufhcit. -Proinde si pater alicuius vel = ae Dig. 
filius vel frater, qui est in eiusdem potestate, tria honera sustineat, quae ad periculum patris 
pertinent, quoniam voluntate eius administrant, omnibus excusatio a tutela competit. 
91 15 Item. Numerus quoque liberorum a tutela excusationem tribuit civibus 
quidem Romanis earum tutelarum, quae Romae sunt iniunctae, trium [filiorum], earum 
vero, quae in municipiis Italicis iniunguntur, quattuor numero liberorum ; 
idque imperator noster et divus Severus Claudio Herodiano rescripserunt. Et ideo si quis re 
munieipalibus fuerit datus, quattuor numero liberorum debebit excusari. |magistratibus $ 208. 247). 
9220 Item. Sed si in provincia delata fuerit tutela, licet Romae excusatio alle- 
getur, a quinque liberis debet recipi. 
93 Item. Exemplo civium Romanorum Latinos Iunianos excusari oportet. 
94 Item. Iusti autem an iniusti sint filii, non requiritur; multo minus in potestate nec- 
ne sint, cum etiam iudicandi honere iniustos filios relevare Papinianus libro V quaestionum 
959 scribat. Item. Ex filla nepotes non prodesse ad tutelae liberatio- 
nem sicuti nec ad caducorum vindicationem palam est, nisi mihi proponas 
ex veterano practoriano genero socerum avum effeetum; tunc enim secundum oratio- 
nem divi Marci, quam in castris praetoris recitavit Paulo iterum et Apronia- 
no conss. VIII id. lan., id habebit avus, quod habet in nepotibus ex filio natis. 
% Cuius orationis verba haee sunt: “et quo facilius veterani nostri soceros 
repperiant, illos quoque novo privilegio sollicitacimus, ut avus nepotum 
ex veterano praetoriano natorum iisdem commodis nomine eorum 
12-14 Tria onera in domo una esse — patris sui spectent, quia vol. — competit; sed si 
non patris voluntate administrent, non prodesse saepe rescriptum est Dig. 
13 frater Dig., fratres U. 
46 iniunctae a trium Y. filiorum delendum puto; cf. Dig. 27, 1, 2, 7: oidemoü errıv 
Eadtns eügeiv örı megı viov dlaneyera dunrakıc, a. eg Fezvun. 
20 sed et U; em. ego. 22 iumanos 7. 23 sunt 74, sint Fm. 
25 non add. Mai. 28 dei 7 compendio & hie ut alibi (cf. p. 336, 27) male soluto. 
29 iterum post Aproniano inseri iubet Borghesius Giorn. Arcad. vol. 22 p. 68; cf. Orelli- 
Henzen 1368. 1694. 5307. 6123. 31 sollicitabimus 7; em. ego. 
32 ex filia ex vet. malirm. ueteriano ‘sic F 4; ueterano /". 
Ss? 
