‚Jragmenta iuris anteiustiniani Vaticana. 337 
[f. 84a. 89b] DE EXCUSATIONE. [36] 
Epatidae, cum allegasset se unum oculum amisisse et in alio periclitari, rescripsit, VLP. L. DE OFF. 
an propter adversam valetudinem oculorum excusari deberet, praetorem aestimaturum. ia 
Hii etiam a susceptis excusabuntur. 
240 Item. Paupertas plane dat excusationem, si quis imparem se oneri iniuncto (= 1185). 
5 possit docere, idque divorum fratrum rescripto continetur. 
241 Item. Si quis autem in provincia domicilium habet, debet excusari, sed et si quis patri- 
monium in ea regione, quam iuridicus administrat, habet. 
242 Item. Seio tamen quosdam, cum per errorem ad potiorum nominationem 
prosilissent, haud impetrasse, ut deserto iure potiorum ad excu- 
10 sationem se converterent. 
243 Paulus libro singulari ad municipalem. Paupertas quoque solet tribuere ex- es 
cusationem, quod honeri tutelae inpar esse videatur. MVNICIPALEM. 
244 Paulus libro singulari de officio praetoris tutelari. Mediocritas et rus- DRennre 
ticitas et domesticae lites interdum excusationes merentur ex epistula ne 
15 divorum Hadriani et Antonini et fratrum ad Caerellium Priscum 
praetorem tutelarem. 
245 Item. Qui complura allegant, quae singula non sint firma, interdum excusari solent; 
nam et fratres imperatores Sentio Potito ita rescripserunt: “Quamvis singula, quae litteris tuis 
complexus es, non praestent tibi iustas causas excusazionis, tamen quia multa simul 
% congruerunt, movere nos possunt, ut excusatio tua a tutela recipi possit. 
246 Paulus liöro singulari de excusatione tutorum. Imperatores nostri Aelio Diodoto PAVLYVS L. DE 
suo salutem. Tutores secundum patris voluntatem decreto praetoris clarissimi viri, quod non iure gr NG 
testarnento vel codicillis dati fuerant, confirmatos nominare potiores posse 
non arbitramur, nam iudieium patris licet iure deficiat, seryvandum est. 
247 25 Paulus libro I editionis secundae de iurisdictione tutelaris. Qui tres plures- N. 
ve liberos habent superstites, excusari solen? idque compluribus constitutionibus IVRISD. TVT. ED. 
cavetur tam divorum Marci et Luci, quibus Pontium Marcellum trium liberorum j 
patrem liberaverunt litteris ad eum emissis, quam dominorum nostrorum. Sed hic 
numerus in Italia cives Romanos liberat. Nunc ex constitutione principum 
3 nostrorum nec in Italia, sed Romae tantum exemplo municipalium mu- 
nerum; nam Clodio Herodiano ita seribserunz: “Sicut in Italia cives Romani (Cod. Iust. 5, 66,1; 
consistentes numero quattuor liberorum incolumium a civilibus GEueepralgni30 
muneribus excusantur, ila qui ad tutelam velcuram vocanlur, Rormnae quidem trium liberorum in- 
columium numero, quorum etiam status non ambigitur, in Italia vero quattuor, in provinclis autem 
quinque, habent excusationem,. 
(desunt paginae sedecim) 
esse referat. Mihi tamen Paulus plura plurium imperatorum rescripta neglegentius ita videtur 
comprehendisse, cum praesertim idem alio loco modo allato de eadem re provocet ad ‘epistulas 
divorum Hadriani et Antonini, item de eadem re alibi allegentur rescripta divi Pi (Inst. 1, 
25, 8), divorum fratrum (Fat. fr. $ 240; Dig. 27,1, 7; Inst. 4, 25, 6), divi Marci (Inst. 1. c.) 
19. 25. 26. 23-30 Ztteras abscissas tacite restituit Maius. 19 sibi Ir. 
21 libro singuları 7. 23 testato 7. confirmato nom. /”. 
25 tutelari 7%, “nale' Detl.; praetoris tutelaris melim. 27 dei 7. qui Pontium Klenze. 
31 sq. Qui ad tutelam — excusationem. PP. non. April. Geta et Plautiano cos. Cod. Just. 
Philos.-histor. Kl. 1859. - Uu 
