‚fragmenta iuris anteiustiniani Vaticana. 371 
[f. 62b] DE COGNITORIBUS ET PROCURATORIBUS. [53] 
317 Apud acta facto VEP. AD ED. 
procuratori haec satisdatio remitti solet; nam cum apud acta nonnisi a praesente do- 
mino constituatur, cognitoris loco intellegendus est. Ad defendendum cog- 
nitore constituto dominus, non cognitor actori satisdare cogendus est; 
cum vero procurator defensurus intervenit, non dominus, sed procurator iudicatum 
5 solvi satisdare compellitur. Quae satisdatio adeo necessaria est, ut eam remitti non posse, 
etiamsiapud acta procuralor constituatur, divus Severus constituerit. Cognitore enim interveniente 
iudicati actio domino vel in dominum datur; non alias enim cognitor experietur vel ei actioni 
subicietur quarn si in rem suam cognitor factus sit. Interveniente vero procuratore 
iudicati actio ex edicto perpetuo ipsi et in ipsum, non domino vel in dominum competit. 
318 ı0 Ulpianus libro VIII ad edietum. Non tamen sie putat certis verbis cognitorem dari debere uz, si LP. L. vu aD 
quid fuisset adiecium vel detractum, non valeat datio ut in legis actionibus. er 
319 P....... Etiam Graecis verbis cognitorem dari posse inter omnes constat. PAVLVS? PAPIN.? 
320 ..... Secuntur haec verba: et qui eam, quam in potestate habet, genero mortuo, cum VLP. AD ED.? (ef. 
Dig.3, 2, 1 pr.). 
“eum mortuum esse sciret, in matrimonium conlocaverit eamve sciens uxorem 
15“duxerit, et qui eum, quem in potestate haberet, earum quam uxorem ducere pas- 
“sus fuerit, quaeve virum parentem liberosve suos uti moris est 
“non eluxerit, quaeve, cum in parentis sui potestate non esset, viro mortuo, cum 
“eum mortuum esse sciret, intra id tempus, quo elugere virum moris est, nup- 
321 “serit” “Parentem, inquid. Hic omnes parentes accipe utriusque 
20 sexus, nam lugendi eos mulieribus moris est. Quamquam Papinianus libro II quaestionum etiam = Dig. 3, 2, 25 
a liberis virilis sexus lugendos esse dicat; quod nescio ubi legerit. Sed quatenus Bus 
extendatur parentum appellatio, non est definitum apud quemquam; itaque erunt lu- 
gendi etiam ex feminino sexu parentes. Liberos similiter accipere debemus 
et nepotes et deinceps ulteriores exemplo parentium. Lugendi autem sunt 
25 parentes anno, liberi maiores X annorum aeque anno. Quem 
annum decem mensuum esse Pomponius ait; nec leve argumentum est annum 
X mensuum esse, cum minores liberi tot mensibus elugeantur, quod annorum decesserint 
usque ad trimatum; minor trimo non lugetur, sed sublugetur, minor anniculo 
neque lugetur neque sublugetur. lagendi potestatem 
‚32230 Ulpianus libro LXXVI. Verba autem edieti haec sunt: “Alieno, inquid, 'nomine, item per alios 5 
e . . . . . . ” . 
non faciam in his causis, in quibus ne dent cognitorem neve dentur edicium comprae- 
€ - - - . ” ” > . - - 
323 hendit. Quod ait 'alieno nomine, item per alios, breviter repetit duo edicta 
de ratione paschae editi post Lactantii epitomen p. 225 ed. Pfaff. et Salmasiano Thuaneoque 
in inscriptione epigrammatis quod legitur apud Burmannurn F, 84 et Mediceo Ciceronis epistu- 
larum ad familiares 3, 65 et Lagomarsiniano 29 Verrinarum 1. 2, 75, 184 et Parisino Ar- 
nobü 3, 29, ubi cum librarius scripsisset 'mensum, emendator reposuit “mensuum, et Bam- 
bergensi Prisciani p. 353, 6 ed. Hertz. et Bambergensi utroque alterove utro Isidori de natura 
rerum p. 13, 8. 11.17. 20, 8 ed. Becker. 
26 noza super Pomponius quid indicet nescio. 27 minoris P. 
30 numerum libri minio seriptum Maius dubitans ita rettulit XXXIIII addens: “Haud scio 
an legendum sit Paulus ad ed. l. LXXIIII ve/ Ulp. ad ed. l. LXXVII; Deilefsenus prima 
lectione item XXXIIII deprekendit, secunda eruit quod supra legitur. Dedi LXXVII, cum 
praesertim Ulpiani liber LXXVII ad id ipsum argumentum pertineat inquid om. Fr, 
ost ‘sie’ V. 
7 Aaa? 
