‚Jragmenta iuris anteiustiniani Vaticana. 381 
parandumque cum antiquiore ponderatis singulis lectionibus priorumque con- 
iecturis mihi subnata. Denique nullo tempore magnopere mihi placuit illo- 
rum hominum industria diecam an ignavia, qui arına cum aliis parant, quibus 
ipsi aut nolint uli aut non possint, tum perfeeti critiei offieio functi esse sibi 
videntur.. Quare saepe quidem subitaria neque tamen ut spero temeraria 
opera librum relegi et ut potui emendavi et supplevi; quam adiectionem ad 
principale huius editionis codicis exemplum in bonam partem viri docti et 
prudentes ubi acceperint, gaudebo. Brevitatis causa, ne marginem nimis im- 
plerem, nbieumque vitia orthographica aetatis magis quam hominis videban- 
tur esse neque lectori nimis molesta futura, ea toleravi, quod tamen ne imi- 
tentur futuri editores, sed veram bonae aetatis orthographiam substituant hor- 
tor. Ad ea quae ante hos septem et viginti annos Hollwegius collegit ad li- 
brum emendandum utilia si ex scriptis de iure civili postea editis pauca tantum 
accesserunt, hoc mea culpa factum esse non dubito, qui in hac provincia 
dudum iam habitare desierim; sed id facile supplebunt prudentes ipsi. Contra 
equidem auctor iis sum, ne amplius neglegant egregium de hoc libro com- 
mentarium Bartholomaei Borghesii (Giornale Arcadico vol. XXII Rom. 
1824 p. 48-95), unde quae ad sermonem expurgandum pertinent, sedulo 
enotavi.— De varia lectione in margine inferiore adiecta quae dicenda fue- 
runt, pleraque occupata sunt in indice notarum ibi usurpatarum editioni 
praemisso. Codieis scripturam in adnotatione ita denuo indicavi, ut errores 
minores a librario statim sublatos et in exemplo perseriptos hoc loco ple- 
rumque non repetierim. Contra rettuli eorum qui codicem antea versaverunt 
Maii et Bluhmii varietatem lectionis universam, nisi quod orthographica pauca 
suppressi, si quando Maius aut vitia quaedam vulgaria ut sunt propriaetas, 
hi tacite sustulerat, aut codicis notas aliter ac mihi visum est explerat, ut ) 
ei semper con est, mihi modo con modo com, nam q etiam et quan et quam 
indicare solet. Insignioribus supplementis emendationibusque cum aliorum 
tum meis auctorum nomina ut par fuit apposui; in minoribus vel adeo minimis 
idem a me impetrare non potui, nam ut illa tacito nomine proferre aut negle- 
gentis hominis est aut fallacis, ita in his auctoritatem exquirere male officiosi. 
Superest ut de libro scripto quae accepimus adiciamus et syllogae 
quam edimus fontes consilium aetatem paueis enarremus. 
Fuit olim in Bobiensi S. Columbani monasterio in Liguria prope Pla- coaicis aescriptio. 
centiam sito liber, quo continebantur seeundum indicem eiusdem bibliothecae 
