fragmenta iuris anteiustiniani Valicana. 395 
Utrumque adhibuit Modestinus, nempe illum in excerptis titulo Digestorum 
de excusationibus (27, 1) insertis 1. 7 (eam enim in Digesta venisse apparet 
per Modestinum) et 1. 15 $ 16, hune ibidem 1. 3. 5.6 $ 13; Justiniani iure- 
econsulti illo omisso, qui non nominatur in indice Florentino, ex hoc sump- 
serunt cum inseriptiones 1. 3. 5, quae pleniores in Digestis esse videntur 
quam Modestinu eas posuerat, tum 1. 9. In Vaticana sylloge praeter 
6 232-236. 238-242 praesertim excerpta $ 173-22.3 continua serie per- 
scripta (nam in hiatibus p. 28. 31 auctoris nomen constat periisse nullum) 
pertinent ad secundum commentarium de offieio praetoris tutelaris, nam et 
praefigitur hie titulus his excerptis ($ 173) et ex eodem libro desumpti loci 
Dig. 27, 1, 3.5 ad verbum redeunt $ 186. 190. Simillimum vero utrumque 
Ulpiani commentarium fuisse docet comparatio locorum Vat. fr. $ 189, 240, 
qui ex libro de offhicio praetoris tutelaris fluxerunt, et Dig. 27, 1, 15, 16 et 
27, 1, 7, petitorum ex libro singulari de exeusationibus. Restant excerpta 
$ 123-170 sumpta omnino ex uno eodemque libro, euius tamen titulus una 
cum excerptorum principio interüt. Fuisse eum librum Ulpiani de officio 
praetoris tutelaris simillimum et cum eo quodammodo cognatum osten- 
dunt loci inter se collati $$ 145 et 220 et G$ 151 et 223. Attamen quod 
ipsi hi indieant similem eum magis fuisse quam eundem, id certiore ratione 
apparet aetatis indieiis quae in utroque supersunt consideratis; qua de re 
recte egit Buchholzius p. 318. Commentarium enim de officio praetoris tu- 
telaris Ulpianum scripsisse post Severum defunetum Caracalla imperante 
(211-217) indicio est, quod ille ibi solet appellari divus Severus ($ 191. 201. 
236; Dig. 27, 1, 9), hie imperator noster {$ 176. 191. 200. 234. 235. 236. 
238; Dig. 27, 1, 9). Contra in excerptis de quibus agitur $ 123-170 im- 
perator Severus ($ 158) ille dieitur paterque et filius simul appellantur im- 
peratores nostri ($ 125. 147. 159), secundum quae quod semel ibi legitur 
$ 149 rescriptis imperatoris nostri aut corruptum est male solutis notis impp. 
nn. aut rescripsit de ea re imperator Severus nondum adiuncto ad imperium 
filio. Seriptus igitur hie liber est inter a. 199 et 211. Jam cum in sylloge 
Vaticana duo proponantur excerptorum ordines ex libris duobus inter se si- 
millimis desumpti, uno antiquiore, cuius inseriptio interiit, altero recentiore, 
quem constat esse Ulpiani de officio praetoris tutelaris, tempus vero et sermo 
et religqua omnia in illo non minus quam in hoc conveniant in Ulpianum, Ul- 
pianum vero vel praecipue adhibitum esse in sylloge Vaticana conficienda 
Ddd2 
