398 MommseEn 
tum in Vaticanis his fragmentis sex data Mediolani ($ 282. 292), Aquileiae 
($ 313), Mogontiaci ($ 271), Durocortori ($ 315), Cartbagine ($ 41), quae 
undecunque venerint, certe non petita sunt ex libris, qui Iustiniano codiei 
conficiendo inservierunt. — Idem fere sequitur ex observatione annorum in 
rescriptorum subscriptionibus adnotatorum. Horum seriem periti non igno- 
rant saepe interruptam hiare, ut syllogarum collectores appareat non ex in- 
tegris constitutionum regestis utiliora et meliora selegisse, sed certorum anno- 
rum mensiumve adeo rescripta fortuito sibi oblata ad titulos edieti digessisse. 
Ita in Iustiniana sylloge rescripta annorum 296 et 298 plane desiderantur 
(nam interpolata ab Haloandro subseriptio Cod. 2, 3, 21 ne quem morator) 
nec magis in fontibus eius eorum annorum reseripta adfuisse videntur; contra 
in Vaticana sylloge extant rescripta utriusque anni singula et ipsa ambo 
emissa in Occeidente ($ 41. 313). — Denique summa diversitas intercedit 
inter Vaticanum auctorem et prudentes Constantinopolitanos in constitutioni- 
bus Constantini imperatorumque qui post eum fuerunt. Byzantios in his ad- 
hibuisse unum codicem Theodosianum recte observavit Iac. Gothofredus (pro- 
leg. in C. Th. p. CCXV) quamquam dissentiente Zimmerno (Rechtsgesch. 
1 p. 161 n. 27); unde cum in hunc leges novae 'edictorum viribus, ut ait 
constitutio, ‘aut sacra generalitate subnixae’ solae receptae sint, Constantini 
et imperatorum posteriorum rescripta a codice Iustiniano plane absunt. At 
recedunt inde rursus et Vaticanum hoc opus et quamquam post editum co- 
dicem Theodosianum seripta Consultatio; nam non solum huius aetatis 
leges, quas Vaticanus recepit, ea forma apud eum leguntur, qua primum 
propositae fuerunt, non immutata codicis Theodosiani ($ 35. 37. 249), sed 
etiam rescripta proferuntur complura cum Constantini apud Vaticanum, tum 
Valentiniani Valentis Gratiani apud Consultationis auctorem, quae a Theo- 
dosiano Codice et abesse debuerunt et hodie constat afuisse. — Quam ob 
rem praeter Gregorianum Hermogenianumque eos, quos habuerunt Iusti- 
niani prudentes itemque Oollationis auetor (quem cum legem sub nominibus 
Valentiniani II Occidentis Theodosiique I Orientis imperatorum promulga- 
tam in ipso textu tribuat Theodosio, in partibus Orientis scripsisse Huschkius 
in ephemeride iurisprudentiae historiae 13, 6 probabiliter suspicatus est) scrip- 
toribus iuris, qui ex Oriente ad nos pervenerunt, in constitutionibus impera- 
torum copia fuerit necesse est aliorum praeterea subsidiorum; quae qualia 
fuerint iam videamus. Et de Consultationis auctore non est cur anquiramus; 
