Jragmenta iuris anteiustiniani Faticana. 403 
stultitia resecandi offieio functi sunt, quantae auctor Vaticanus cum alibi 
tum maxime $ 145. 149. 168. 266 documenta dedit. Unde non imperito- 
rum librariorum naevi soli hunc librum inquinaverunt, sed praeterea iuris 
prudentiam professus aliquis non satis prudens in describendo et excerpendo 
ita ibi versatus est, ut ab interpolatione saepe prope absit; quam ob rem 
quod in crisi facienda non raro adhibui violentiora remedia, non temere 
mihi videor fecisse. 
Cuiusnam aetatis sylloge videatur esse, definiendum est ex iis qUae Om tmpore u 
continet tantummodo, cum antiguorum librorum qui ad nos pervenerint lee ri 
nullus eam commemoret. Male enim quidam huc traxerunt verba legis de 
codice Theodosiano faciendo (C. Th. 1, 1, 5) a. 429: “Ex his tribus codi- 
eibus’ (Gregoriano Hermogeniano futuroque Theodosiano) “et per singulos 
titulos cohaerentibus prudentium tractatibus et responsis eorundem opera 
qui tertium ordinabunt noster erit alius, qui nullum errorem, nullas patietur 
ambages,’ ubi hoc tantum dicitur titulos, quibus codices illi consistant, in 
iuris quoque libris redire itaque fieri posse, ut ad eosdem et iura et constitu- 
tiones simul regantur. Quamquam non nego de collectaneis iuris legumque 
talibus qualia Vaticana sunt, cogitantes imperatores opus illud ut perficeretur 
publice promisisse; summa enim quae intercedit inter hanc syllogen et Iusti- 
nianam similitudo genus hoc excerptorum ea aetate late sparsum fuisse osten- 
dit neque tam novum opus Iustinianum edidisse, quam perfectius et plenius 
et certius iis quae tum vulgo circumferrentur et maxime publica auctoritate 
munitum. Omnino scholia Veronensia Vergiliana, breviarium Alaricianum, 
gromaticorum corpus, Graecorum historicorum per titulos digestio ab impe- 
ratore Constantino Porphyrogeneto ordinata, alia pleraque eiusdem in uni- 
versum naturae sunl videnturque apud antiquos technae omnes extrema aetate 
in eiusmodi excerptorum corpora desiisse. Hie igitur liber quando seriptus 
sit, ipse doceat necesse est. Et anteriorem eum esse codice Theodosiano, 
qui editus est a. 438, propter leges non ut ibi leguntur, sed antiquiore et 
post codicem eum promulgatum vetita forma apud Vaticanum relatas omnes 
consentiunt. Contra male sibi persuaserunt prudentes plerique post legem 
de iuris auctoribus citandis a. 426 (C. Th. 1, 4, 2) kbrum conscriptum esse 
propterea quod exceptis locis $ 90-93 reliqua sint Papiniani Ulpiani Pauli. 
Nam ut mittamus, de quo hodie constat, illa lege antiquiorum auctorum 
usum forensem confirmari magis quam interdici, certe lex illa propterea data 
Eee2 
