‚ragmenta iuris anteiustiniani Falicana. 407 
strari non potest, tamen neque ex ipso libro publicae auctoritatis ullum indi- 
cium prodit et altum quod de hoc iuris corpore in codice Theodosiano ob- 
tinet silentium contrariam opinionem refellit. — Quibus in locis et quousque 
in usu fuerit, item ignoratur, nisi quod codieis Theodosiani legisque Burgun- 
dionum volumina una cum hoc in eadem olim bibliotheca adservata, si qui- 
dem eidem iudieci aliquando praesto fuerunt, usum huius syllogae ad sextum 
saeculum extendunt, potuitque omnino una cum illis iuris libris sylloge haec 
non incommode adhiberi. Sane ad Justiniani corpora cui ius dieendum fuit, 
simul hoc volumine uti non potuit; cavendum tamen est, ne propterea cor- 
pus hoc Iustiniani legibus in Italia a. 554 promulgatis ex usu forensi sub- 
latum esse statuamus, cum ne hoc quidem certum sit intra Italiam neque in 
Burgundionum partibus eum quem tenemus operis codicem scriptum esse, 
nedum brevissimum Byzantiorum in his Italiae partibus imperium iuris Tusti- 
niani usum ibi satis fundavisse videatur. Imo exceptis Roma et Ravenna 
provinciisque reliquis Graecorum, per totum Oceidentem post eversum Ro- 
manum imperium unicus publice promulgatus legum codex indubitatae itaque 
et peraeque admissae auctoritatis Theodosianus fuit cum suis novellis, cum 
praeterea quid ex iure Romano iudices adhiberent, ex uniuscuiusque arbitrio 
subsidiisque librorum, denique ex mero casu ubivis fere penderet. Itaque 
factum est, ut in Galliae Italiaeque foris, sicubi post eversum Romanum im- 
perium ex iure Romana iudicandum erat, codex Theodosianus modo genui- 
nus modo breviatus primum ubique locum obtineret, praeterea allegarentur 
varüi libri et diversi, modo Visigothorum iuris Romani excerpta, modo Gai 
institutiones Paulique sententiae integrae, modo regulae Ulpiani, modo Iu- 
stiniani institutiones novellaeve a Iuliano epitomatae, modo lex Dei, modo 
denique haec sylloge Vaticana. 
Scholia margini vel inter versus adscripta sunt praemissa singulis littera De schoiis 
h, quae quid significet ignorare me supra iam (p. 306, 5 cf. p. 378) signifi- 
cavi. Scriptura ab ipso libro non parum diversa a Detlefseno comparatur 
cum ea quae est palimpsesti Vaticani Iuvenalis; specimen proposuit Maius, 
imitatus est Hollwegius. Addita sunt mira inaequalitate; scilicet in titulis de 
usufructu, de excusatione, de cognitoribus et procuratoribus plane deside- 
rantur, item fere in titulo ex empto et vendito (cf. tamen $ 5), contra adsunt 
in titulo de re uxoria rara, frequentissima in titulo de donationibus. Plera- 
que brevia summaria sunt similia iis quae ad Theodosianum ex libro Vaticano 
