448 Ruponrr: Ad legem Aciliam de pecunis repetundis, latam 
praeeunte Mommsenio, eadem nota signavimus, qua hodie paragraphos 
distingui receptum est. 
Has igitur rubricas si quis diligentius ponderaverit, nulla fere opinor, 
de ordinis ratione dubitatio in mente ei residebit, dumne illud memoria ex- 
ciderit, legum, quae de pecuniis repetundis latae sunt, proximam quamque 
fuisse prioribus acriorem. 
Qua ratione, novo praetore repetundis instituto, equitibusque Roma- 
nis in nobilitatem coneitatis, publica hac lege severissimaque in senatorium 
ordinem iudicia inventa sunt, nulla antea cum fuissent, nisi. quae fere priva- 
torum instar, datis recuperatoribus, lege Calpurnia legeve Iunia inter cives 
et peregrinos a praetore peregrino exercerentur: civibus enim quum essent 
ereptae pecuniae civili eas actione et plane privato iudicio repetitas fuisse 
certum est. 
Quae quumita essent, faciendum fuit imprimis et latori legis et scriptori, 
ut novam iudiciorum, quae ex hac lege futura sint, primis versibus XVIII 
formam generatim adumbraret et universe. 
Deinde usque ad XXXIII'" versum inducendae fuerunt personae 
indieum, patronorum, indicum, quadruplatorum, reorum, comitum, te- 
stium, qui singulis quibusque iudieiis adfuturi sint. 
Tertio loco, eoque ad versum septuagesimum excurrente, definitum 
esse apparet, quemadmodum singula iudicia exerceantur, testes uti producan- 
tur, tabulae conquisitae quomodo proferantur, quando iudieium differri 
liceat, iudices uti iurent, in consilium eant, iudicent, de reo ex sortibus quo 
modo pronuntietur, lites quanti aestimentur, quibus ablatae pecuniae fue- 
rint ii aestimatis litibus in tributum uti vocentur, pecunia de bonis conde- 
mnatorum quo pacto exigatur, servetur, publice solvatur. 
Denique ultimo loco a versiculo septuagesimo ad nonagesimum defi- 
nitur universe: ne quis iudicio impedimentum faciat, agiturque de praevari- 
catione accusatoris, quaeque praemia dentur accusatori Latino peregrinove, 
quin etiam civi Romano, qui reum peregerit. Eaeque res omnes usque 
adeo deinceps recensentur perfecte ac singillatim, ut praeter sanctionem legis 
vix quidpiäm videatur desiderari posse, quantumvis licet iniuria temporum 
finem tabulae truncaverit. 
Idemque significare videtur manifesta quaedam ad finem properantis 
operarii titubatio. Quae enim capita legis inde a versiculo LXXII' usque 
