122  Ruponrrr: Ad legem Aeciliam de pecunis repetundis, latam 
Si enim illud imprimis exploramus, quae sive repetundarum sive alte- 
rius generis leges, hanc, de qua agimus, proxime praecesserint, quinque leges 
antiquiores in hac lege sive nominatas sive demonstratas esse intellegimus. 
Et primum quidem Calpurniam illam L. Pisonis, latam. a. u. c. 605, qua 
lege sunt quaestiones perpetuae constitutae ('). Secundo loco Iuniam, Cal- 
purnia, ut e versibus XXIII. LXXIV. LXXXI intellegitur, aetate inferio- 
rem, Semproniis, ut mox videbimus, superiorem. Tertio Semproniae 
iudieiariae praecepta quaedam significantur versu XVl et XVII. Quarto 
trium virorum agris dandis adsignandis mentio fit, institutorum lege Sem- 
pronia agraria (v. XXII). Postremo loco ipsum Rubriae legis nomen incur- 
rit, de coloniis Carthaginem deducendis latae a. u. c. 631. 
Quo argumento quum effeetum sit, post annum 631 latam esse repe- 
tundarum, qua de agitur, legem, consequens est, ut quaeramus, quae leges 
illam secutae sunt, Serviliam dico et Corneliam, eae quibus annis adseri- 
bendae sint. 
Ac primum quidem una eademque tabula praeter repetundarum legem 
agraria illa continetur, quae semet ipsa duobus versiculis, LIV® et XCV", P. 
Cornelio L. Calpurnio consulibus, hoc est anno ab urbe condita 643°, latam 
esse profitetur. Nunc scripta agraria lex est in postica tabulae parte. Se- 
quitur, repetundarum legem, quae occupat anticam, incisam antea fuisse. 
Quis enim dixerit scabro prius tergo, quam laevigata fronte, postico prius, 
quam antico latere ad eam rem usurum fuisse opificem! Quin eo processit 
nuper Mommsenius, ut statueret, nullam aliam ob causam refixam a. u. 643 
tabulam, anticum latus, in quo repetundarum lex continetur, ad parietem 
conversum, posticum, in quo agraria scripta est, lecturis obversum esse, quauı 
quoniam eo ipso anno, Seryvilia lege lata, repetundarum lex abrogata sit. Quod 
quamquam me non fugit, quam sit ab eo disputatum acute, tamen residet 
mihi scrupulus, quid sit, quod in locum abrogatae haudquaquam nova repe- 
(') De lege ipsa consulendus est Cicero in Bruto, 27, 106, de off. 2, 21, 75. Verr. 3, 
84, 195. 4, 25, 56 et in Schol. Bob. ad or. p. Flacco p. 233, 24. Tac. ann. 15, 20. Val. 
M. 6, 9. 10. Festus v. religionis p. 285. M. Auctor legis cognomen frugalitatis primus fa- 
miliae intulit, (Schol. Bob. p. 233, 23) consul(a. 621) de fugitivis victoriam ex Sicilia re- 
portavit, (Val. M. 2, 4, 17. Cic. Verr. 4, 49) annales perscripsit, (Lachmann de font. hist. 
Livii 1. p. 32), sed tamen C. Graccho inimicus capitalis fuit. (Cic. p. Font. 13, 29. Tusc. 
3, 20,.48. Schol. Bob. p. 233, 24). 
