anno ab urbe condita 631° vel 632°. 497 
voluntaria substituerit, an proponendorum foederum morem ad praesentem 
usum flexerit, tamen, quum unius, non plurium de eadem re legum, diser- 
tis verbis (zara vv vouov) mentio fiat, id certe efficietur, quod Momm- 
senius, revocato huc senatusconsulto, probaturus erat: collegas fuisse in 
eodem tribunatu Rubrium et Acilium, itaque legem eorum anno ab u. c. 
aut 631” aut 632°, quo anno illum cum C. Graccho tribunum fuisse con- 
stat, a populo plebeve rogatam esse. 
Qua de re siquis ipsi M’ Glabrioni hanc legem vindicaverit, quae fuit 
pridem sententia Caroli Timothei Zumptiü, in commentatione, quam de legibus 
et iudieiis repetundarum a. 1845 primam conscripsit, p. 20 seqg. de huius 
etiam legis latore disputantis, ei per me mora non erit, dumne praefracte 
illam Zumptii ratiocinationem defendere velit, qua Acilü patris tribunatum 
ultra a. u. 634, exputata et patris et filii aetate, reducere conatus non est, 
quum lege Rubria paulo altius atque ad C. Gracchi, cui Rubrius collega 
fuit, tribunatum cogamur ascendere. Nam et quae Zumptius maior argu- 
menta cepit ex ampliatione, (v. XLVIII), quae fuit omnibus legibus ante Ser- 
viliam, fuit etiam Calpurnia, (Val. M. 8, 1. 11) ea me non exagitant vehe- 
menter. Sed magis me movet iudiciorum ratio et mirus iudicum in utraque 
lege consensus concentusque. Laudantur enim severi iudices ex lege Acilia, 
‚„Fac tibi’ — sunt verba Ciceronis in Verr. act. 1. c. 17. 50, M’ Glabrionem, 
quo praetore C. Verrem accusabat, alloquentis — ‚fac tibi paternae legis 
Aeiliae veniat in mentem, qua lege populus Romanus de pecuniis repetun- 
dis optimis iudicüs severissimisque iudicibus usus est’. Idem paulo inferius 
‚Glabrionis patris vim et acrimoniam’ laudat ‚ad resistendum hominibus 
audacissimis’. Itidem Velleius, (2, 8) relata causa C. Catonis, qui circa a. u. 
642 repetundarum ex Sicilia damnatus fuit, quum lis eius — recuperatorio, 
eredo, iudicio post calendas Septembres, facto — nonnisi HS IV milibus 
aestimaretur, effert severitatem iudieiorum iudieumque, qui consilium magis 
quam modum peccatorum spectaverint. Age nunc, nonne haec omnia 
maxime cadunt in hanc, de qua disputamus, legem? Ea enim in hanc causam 
proprium praetorem repetundis prima instituit. Eadem petitioni nominis 
delationem, privato et recuperatorio iudicio publicum adieecit, simpli aestima- 
tioni versu LIX° dupli poenam substituit et ita famae detrimentum, alienum 
a condietionibus, (L. 36 D de obl. et act. 44, 7. L.2D rer. am. 25, 2) 
damnatis irrogavit. Verum pigitum est retractare argumenta, quae sunt 
Hhh 2 
