anno ab urbe condita 631° vel 632°. 431 
(156) quei eorum eo ioudicio condemnatus erit, quanti eius rei slis ae|szurnata erit, tan- 
VII. zam peguniam privato privatisve, quoius ex h(ace) Kege) slis aestumata elrit, d(are) 
d(amnas) e(sto). Quaeque pequnia eo nomine quoique eorum soluta erit, ea pe- 
a. 4. quni]a(') eius esto. Pr(aetor) qui ex h(ace) l(ege) q[uaerez, facito, utei quod de 
(124)  bonis eius eorumve redactum erit, id inter privatos, quorum lites aestumatae erunt, 
b.8. pro portioni tribuatur, quodque tribut]um erit, id utei privato solvatur, quei eorum 
petet. 8. 
Duas in hoc capite res pertractari: alteram: quis a quo quibus ex 
causis pecuniam captam repetat (v. I-VI), alteram: quo modo repetatur 
(v. VI-VII) plus quam manifestum est. Neque de temporis ratione quam 
versibus duobus primis inserui, ambigi poterit. Nam ante facta in iudieium 
vocari, neque id solum sanciri, ut quod semper malum facinus fuerit, eius 
quaestio ad praetorem repetundis pertineat ex certo tempore, facit versus 
LIX, ubi ante facta simpli, post facta dupli aestimari iubentur. Vnde simul 
intellegitur de ante factis iudicandis ante versum LIX atque in ipso legis initio 
cautum esse debere, neque enim in tertio versu scriptum est ‚captum siet 
fueritve’, sed solummodo ‚captum siet’, quod neutiquam sufficeret ad prae- 
teritum tempus rite exprimendum. (Cic. in Verr. Act. 2 lib. 1 c.42, 108. 
Gell. 17, 7). 
Dari repetitionem existimavi non solum sociis ac nomini Latino ex- 
terisve, sed ipsis etiam civibus Romanis et ita posui in lege. Movit me non 
tam potestatis manus mancipii mentio, quas et ipsas Latinorum fuisse Flaviis 
legibus certiores facti sumus, neque praemium civi Romano accusatori praesti- 
tutum v. LXXXVII LXXXVII, quam tot magistratuum urbanorum index, 
et petitionis, id est civilis actionis, constans ac perpetua in lege commemo- 
ratio. Atqui lex repetundarum socialis est. Audio equidem. At vero id 
impedimento non est, quin cives etiam tueatur maxime ab eo genere repe- 
tundarum, quod semper nefarium habitum fuit: captarum, inquam, ob rem 
iudicandam pecuniarum. Denique M. Cicero, quamquam socialem appel- 
laverat repetundarum legem, (Cic. in Q. Caecil. div. c. 5) tamen C. Verrem 
lege Cornelia reum fecit repetundarum etiam ex praetura urbana. — Cete- 
rum quod repetitionem per eos quaeri, qui in potestate, quaeve in manu, 
quique in mancipio sunt, nec minus heredibus dari lex iubet, id usque adeo 
iuris exploratissimi est, ut interpretatione supersederi possit. 
(‘) Mommsenius fecit: condemnaveri]t, eius esto. In Ritschelüi tabula magis a litterae 
vestigia agnoscere mihi videor. 
