anno ab urbe condita 631° vel 63%°. 433 
Excipit lex Iulia, ut a sobrino propiorisve gradus cognato, nec non 
templi monumentive faciendi causa capere liceat, (Cie. ad Att. 1, 1, 9. 
L.7 $1 D de lege Iul. rep. 48, 1) nisi de iure dicundo agatur, quo genere 
a nullo capere lex permittit. Quae et religionis et necessitudinis ratio quum 
antiquissima videatur, (nam et munerali lege, praeterguam ob causam oran- 
dam, cognati et affınes exeipiuntur: Ulp. 1. 2. Fragm. Vat. 298-309. 313. 
Liv. 34, 4. Tac. A. 11, 5) neque a Cornelia lege aliena sit, (Cic. in Verr. 
2, 2. 58) non putavi eam in Acilia praetermittendam esse. 
Enimvero lex petitionem nominisque delationem quatuor de causis de- 
dit, quarum alteram, eamque versu IV propositam quo referrem, diu anceps 
haesitavi. Mommsenius supplevit ‚Sei quis deicet praetorem nomen ex hace 
lege ita non recepisse ulei delatum esset neque iudicium ex hace lege ita 
datum esse utei peteret, de ea re eius petitio nominisque delatio esto’. 
Disputando vero idem adiecit p. 64. ‚Agitur — hoc loco de praetore 
qui aclionem male denegavit, quo ‚facto qui post eum ex hac lege quaerit, 
quo minus idem nomen recipiat, non impeditur’. Haec ille. Sed de eo, 
utpote re integra, caveri nihil attinuit. Contra, reddito, sed non ex lege, 
iudieio, considerare praetorem oportuit, non quid actor postulaverit sed quid 
ex lege fieri debuerit. Itaque putabam aliquando post directum repetundarum 
iudicium statim contrarium quodam modo de calumnia hoc loco iudieium pro- 
poni, commotus maxime Pomponii sententia apud Ulpiauum L. 1 pr. $1 D 
de calumn. (3, 6) proposita. ‚In eum;’ inquit, qui, ut calumniae causa nego- 
dium ‚Faceret vel non ‚faceret, pecuniam accepisse dicetur, intra annum in 
quadruplum eius pecuniae, quam accepisse dicetur, post annum simpli in 
‚Factum actio compelit. Hoc autem iudicium non solum in pecuniarüs causis 
sed et ad publica crimina perlinere Pomponius scribit: maxime cum et lege 
repetundarum teneatur qui ob negotium faciendum aut non faciendum per 
calumniam pecuniam accepit. Verum tamen non refragor, si quis huius 
modi iudieium ad praevaricationis causam potius, quam ad hunc articulum 
pertinere contenderit. Itaque nune sic ordinavi supplementa, iam ut mitiora 
in posterum iudieia remota videantur, quae adhuc fiebant ex lege Calpurnia 
legeve Iunia, ac si per sordes aut gratiam praetoris facta fuerint, ea res impe- 
dimento non sit, quo minus severiora ordinentur ex hac lege. 
Sequitur versu quinto tertius articulus, quo apparet definitum fuisse, 
quando de capta supra modum pecunia amplius agere reumque repetere li- 
Philos.-histor. Kl. 1861. Tii 
