450 Ruwvonrr: Ad legem Aciliam de pecunis repetundis, latam 
monuisset. Cui quamquam de Sipontina siccitate nondum omnia adducor 
ut credam, malui tamen inexpletam relinquere lacunam quam incertis con- 
iecturis speciem perpetuae orationis adumbrare. Ceterum quantum legis 
Rubriae mentio ad legem nostram Gracchanis temporibus adsignandam fa- 
ciat, ex verbis ‚quae fuit’ perspieitur. Quae verba ostendunt agrariae legis 
tempore, hoc est a. u. 643, abrogatam iampridem, i. e. a. u. fere 634, eam 
legem fuisse, cuius Aciliae tempore vegeta viridisque observatio fuit. Prae- 
terea e CDL virorum et C virorum differentia argumentum capere licet, 
quam scripta lex fuerit neglegenter. Neque enim quod in illis legendis legis 
Rubriae, in his recensendis infamiae, aetatis, sedis mentionem nullam faeit, 
id sanam aliquam rationem non habuisse sed seribentis incuriae adtribuendum 
videtur. Denique admonendi sumus absentiae causas lege collegii fontano- 
rum fullonumve v. 8 ita definitas esse: ‚Qui non trans ma]re, peregre, lon- 
gius p(assus) CXX rei p[ublicae] causa erit, is magistrorum comitüs adesto. 
In causa vero publica spatia longinquiora statuta fuisse argumento est tutela, 
quam, nisi ultra ducentesimum lapidem remota esset, administrare senator 
populi Romani quam maxime cogeretur. (Fragm. Vat. 147). 
Familiae nexu inter centumviros edi prohibentur plures qui ex eadem 
domo et gente proditi sint. Rem alias me legere non memini, suspicor 
tamen observatum olim in senatu legendo a censoribus morem ob metum 
subornationis in iudieia propagatum esse. 
Iniquitate removetur quocum aut Calpurnia Iuniave lege sacramento 
actum aut cuius ex hac lege nomen quidem delatum nondum tamen condem- 
natio secuta sit, damnatum enim publico iudieio infamia sequeretur, id quod 
miror Mommsenium in hoc loco restituendo praetermisisse. Calpurnia 
quidem lege, imo etiam Acilia, verum recuperatorio iudicio, damnatos in- 
famia notatos non esse, exempla faciunt L. Lentuli (consulis a. u. 598) et 
C. Catonis (consulis a. u. 640). Quorum alter, lege Caeecilia (ut relatum est 
apud Valerium Maximum, qui debebat Calpurniam nominare, hanc enim 
solam et temporum ratio admittit et inauditum alioquin inter repetundarum 
leges Caeciliae nomen relinquit) repetundarum crimine oppressus censor 
postea (a. u. 607) cum L. Censorino cereatus est (Val. M. 6, 7. 10. Festus 
v. Religionis p. 285 M.). Alter repetundarum ex Macedonia damnatus, quum 
lis eius HS IV milibus aestimaretur, tum quidem in senatu mansit, (Vell.2, 8) 
post ea vero Mamilia lege captarum a Ilugurtha pecuniarum, Gracchanis 
