anno ab urbe condita 631° vel 633°. 471 
b. 42. Jactum esse volet (1!) c]Joram [iudici]bus in contione pro rostris sententia(m) ita 
(224) pronontiato: ‚fec[isse vider!’: deque ea re eiei unde petetur quoiusque nomen ex 
hace lege delatum erit siremps omnium rerum ius lex causaque hace lege esto 
XLIII. quasei sei is ad ioudicium suo die adfuisset eoque ioudicio de consilii mailoris 
a. 39. partis iudicum sententia condemnatus esset. Sei de ea re] iudicium fieri opor- 
(112) tebit, ter[2io die facito iudicium fiat. 
Supra cautum lege fuerat, quid statuere praetorem oporteat, si is 
unde petitur ante diem iudicii morbum excuset causaque agnita sit a prae- 
tore. Jam definiuntur partes praetoris, qui causam non noverit. 
Quo in genere nullus prolationi iudiciove locus relinquitur, sed ipse 
praetor coram iudicibus pro rostris in concione sententiam pronuntiat: fe- 
cisse videri. 
Posse enim absentem damnari, quum ipse citatus non responderit, ac- 
cusator tamen praesto fuerit et Cicero refert (in Verr. Act. 2. Lib. 1. cap. 9 
$ 25, Act.2. Lib. 2. cap. 40 $ 98) et Asconius auctor est in Milonianae 
interpretatione p. 55, ubi ‚Multi, inquit, et praesentes et quum citati non 
respondissent damnati sunt. Itaque intellegitur id ordinarii tum iuris fuisse. 
Vsitatissimam sententiae formulam fecisse videri similemve exhibent 
Cic. in Verr. Act. 2. lib. 5. c.6 $ 14, in Pison. c.40 $ 97. Festus v. Parum 
p- 238 M. Asconius p. 54. 55. Appianus de bell. civ. 3, 95. Dio Cassius 
46, 48. 49. Plutarch. Brut. 27. Zonaras 10, 16. 
Coram iudieibus, pro rostris, in concione sententia pronuntianda est, 
ut palam fiat omnia parata fuisse et per solam contumaciam absentis factum 
esse, quo minus causa recte diceretur. Quod vero lex consueto iure (L. 
75 D de iudic. 5, 1) a praetore in eremodiciis sententiam ferri iubet, id cor- 
rectum fuit postea lege Iulia, quae vel in contumaces ipsis iudieibus tabellas 
dedit, nec nisi omnium sententiis absentes condemnari voluit. Eius rei 
testimonium dieit Dio Cassius (54, 3) his verbis: &vouoSernre unre ngüpa Tas 
Undeus Ev Tals Epmmais draus degenIau, xal TaTaıs aurals Tov EÜSuveuevov 
arısaer Sau. n 
Quod ait lex ‚causam non noverit’ id est: non agnoverit, probaverit, 
admiserit, iustam esse negaverit. (Plaut. Truc. 2, 1. 18 [ad quem locum 
cf. Gell.N. A. 16, 4, 5] Cic. de leg. 1, 4. 11. ad Att. 11, 7, ad fam. 4, 4, 1. 
(') C& v. XXXVIL. 
