anno ab urbe condita 631° vel 632°. 489 
Quod v. LII pronuntiationis faciendae causa sorte iudex ad sitellam 
venire dieitur, id non statim effieit ut hunc ipsum iudicem dieamus ex sor- 
tibus pronuntiasse. Quod quamquam memet ipsum memini tentare olim 
(in hist. iuris 2, $ 132. not. 37), nunc tamen magis esse puto, ut in ea re 
praetorem intervenire dicamus. Namque movent me verba ‚is ei’, quorum 
quum prius videatur ad eum, qui ‚pronuntiationis Jaciundae causa ad sitel- 
lam sorti venerit’, hoc est iudicem sortito electum, respicere, alterum ad 
praetorem referatur necesse est. Adiuvant interpretationem quae de red- 
dendis post pronuntiationem tabellis in fine capitis seripta exstant ‚Ex qua 
sorti pronontiarit eam sortem proxsumo iud[ici — in man]u transdito'. 
Quae verba et ipsa ad praetorem pertinent, cuius de officio tota lex scripta 
est. Itaque et palam omnia fieri et alteri ab altero fidem servari faten- 
dum erit. 
(276) De n[umerandis sententiis. 
‚Sei ita ex omnibus sortibus pronontialum fuerit, tum pr(aetor) sententias 
numerari quotque Condemno quotve Absolvo sient renuntiari iubeto. 
Quamquam numerare senatum consulis est, ut ex Festo (p. 170) in- 
tellegitur, tamen iudicum sententias ex urna ductis sortibus numerare non 
praetoris esse arbitror, qui ex sortibus pronuntiaverit sed proximi illius 
iudieis, cuius illas e praetoris manu tradi in manum, facta pronuntiatione 
lex voluit. 
Quid? si qua sors exierit sine suffragio, in qua sive consulto sive per 
imperitiam utramque litteram verso stilo (1) iudex deleverit? Lege Cornelia 
has quoque sortes computari diceres. ‚In consilium erant ituri iudices 
XXXITI — sunt verba Ciceronis pro Cluentio cap. 27. $ 74 — ‚sententüs 
XVlabsolutio confici poterat — ut ad eum cumulum, spe maiorum prae- 
miorum ipsius Staieni sententia seplima decima accederet’. Verum hie 
etiam vacuas sorticulas in computum vocari negaverim. Sunt enim eorum 
loco, qui voce et verbis iudicare negaverint, quos supra vidimus a sententiis 
ferendis per viatores apparitoresque semoveri. Nec sine ratione hoc loco 
(') Plaut. Bacchid. 4, 4. 63. 76. 97. Cie. Verr. Act. 2. lib. 2. c. 41. $ 101. de Or. 2, 23. 
Horat. Sat. 1, 10. 72. Symposii Aenigma 1 ‚De summo planus, sed non ego planus in imo: 
Versor utringue manu diverso et munere fungor: Altera pars revocat quicequid pars al- 
tera fecit). 
Philos.-histor. Kl. 1861. Qggq 
