anno ab urbe condita 631° vel 632°. 493 
ad fam. 8, 8. Or. part. 36, 124 f. Plin. Ep. 3, 9. L.3 $ 1 D de praev. 
(47,15) L.3$ 1 D de hom. lib. exhib. (43, 29). 
Neque in litis aestimationem cadere regula potest, quum litium aesti- 
matio novum iudieium non contineat, sed ipsius iudieii nonnisi appendicu- 
lam quandam efficiat et sequelam. 
Enimvero sanctionem legis excepisse nihil quidquam attinuit. Etenim 
‚sanctio legum (ut ait Papinianus L. 41 D de poen. 48, 19 cuius interpre- 
tationem egregie adiuvat Savinius Syst. I. $ 37. n. d. p. 233. $ 42. n. c. 
pag- 365) quae novissime cerlam poenam irrogat is, qui praeceplis legis 
non obtemperaverint, ad eas species pertinere non videtur quibus ipsa lege 
poena specialiter addita est: nec ambigitur in cetero omni iure speciem ge- 
neri derogare: nec sane verisimile est delicttum unum eadem lege varüs 
aestimationibus coerceri’. Exemplo est sanctio legis, quae de lege incerta 
Bantiae reperta rogataque inter a. u. c. 621 et 636 (Mommsen. inser. 197) 
exstat, quum ipsa lex perierit. Ibi enim praeter infamiam et iusiurandum 
etiam poena pecuniaria et multae irrogatio constituitur in haec fere verba 
(v. 7): [-- Sei ioudex] quei ex hace lege plebeive scito factus erit, senatorve 
fecerit [g]esseritve, quo ex hace lege (8) [quae ‚fieri oporteat, minus fiant 
quaeve e]x h(ace) I(ege) facere oportuerit oportebitve non fecerit d(olo) 
m(alo); seive advorsus hance legem fecerit (9) [sciens d(olo) m(alo): is po- 
pulo HS ..n({ummos) d(are) d(amnas) esto et] eam pequniam quei volet ma- 
gistratus exsigito. Sei postulabit quei petet, pr(aetor) recuperatores (10) 
[sei advorsus h(ance) l(egem) fecerit neive fecerit quae eum ex h(ace) I(ege) 
‚facere opor]teat dato iubetoque eum, sei ita pariat condumnari populo, fa- 
eitoque ioudicetur’. Itaque multam poenamve ex sanctione qui petat, ex 
ipsa lege antea quum petierit, de eadem re agere non videtur. Quae vero 
praeterea sanctione contineri solent de impunitate et abrogatione clausulae, 
(Cie. ad Att. 3, 23), quales clausulas Lex de sacris inferiarum, item Lex de 
imperio Vespasiani in fine exhibet, ex iis ne moveri quidem actionem posse 
in confesso est. Ceterum admonendi sumus, ipsam sanctionem, quam hoc 
capite lex respieit, in ima parte tabulae perisse. Quae enim versu LXXXI 
vidisse sibi visus fuerat Vrsinus, ea iam pridem placuit esse alio trans- 
ferenda. 
