494  Ruporrr: Ad legem Aciliam de pecunis repetundis, latam 
De praedibus dandeis bonisve vendundeis. 
Quei praetor ex h(ace) I(ege) de ea re quaesierit, is, utei quod recte factum 
esse volet, primo quoque die facito, utei is, quei ex h(ace) I(ege) condermnatus 
erit, pequniam in aerario ponat de consili maioris parlis sententia, guanlam eis 
LVII.e.13. censuerint. Sei ea pequnia in aerarium ita poslita non erit, £]um, quei ex h(ace) 
I(ege) condemnatus erit q(uaestori) (') praedes facito det de consili maioris par- 
(9) d.5. tis sententia, quanti eis censuer|[in?. Sei ita] praedes datei non erunt, bona eius 
(257) facito puplice possideantur, conq[waerantur, vendantur. (Quanta pequnia ea 
bona wvenierint, lantam pequniam is praetor, quei de ea re quaesierit, ab eo 
quei ea bona emerit deve bonis eius primo quoque die facito exsigalur quaeque 
pequnia redacta erit, eam pequniam et quanlum pequniae redaclum siet quaestori 
LVIII. e.14. quoi aerarium obovenerit in taboleis | popliceis] sceriptum transdito. (uaestor ac- 
cipito et in taboleis popliceis scriptum habeto. $. 
Observandum est, quamvis nominis delatio hac lege sit, nullam tamen 
proprie poenam damnato irrogari; neque enim famae detrimentum infertur, 
ut lege Iulia (Suet. Iul. 43. Otho 2. Tac. hist. 1, 77. ann. 14, 24. L.6D 
de lege Iul. rep. 48, 11) multoque minus exilium reus aut duriorem poenam 
subit, qualis postea statui coepit extra ordinem (L. 7 $ 3 D cod.). Sed non 
seeus agitur cum damnato ac si privato iudicio condemnatus esset, famae 
vero causa (id quod e capite ‚de civitate danda’ eoncludi potest) soli ani- 
madversioni censoriae reservatur, praeterguam quod versu XXIII cavetur ne 
inter centumviros hac lege referri possit. Qua de re fieta potius quam re 
vera lata lex esse videtur, quam rhetoricorum ad Herennium auctor libri 
primi capite decimo primo paragrapho vicensima ponit huiusmodi: ‚Lex ve- 
tat eum, qui de pecuniis repetundis damnatus sit, in concione orationem 
habere. Altera lex iubet, augurem in demortui locum qui petat, in con- 
cione nominare. Augur quidam damnatus de pecuniis repetundis in demor- 
tui locum nominavit: petitur ab eo multa. Constitutio haec legitima est ex 
contrariis legibus.’ 
Itaque hoc loco nonnisi eautiones proponuntur, quae necessario se- 
quuntur condemnationem, ne fraudentur creditores, si forte damnatus sol- 
vendo non sit. 
(') Non ‚Quaestor’, nam iubere caveri praetoria stipulatione ad imperium praetoris perti- 
net. L.4 D de iurisd. (2, 1) L. 9 D de stip. praet. (46, 5). 
