498 Bupvorrr: Adlegem Aciliam de pecunüs repetundis, latam 
exemplum Corneliam postea Iuliamque secutam esse e verbis Ciceronis (in 
Verr. Act 2, lib. 5; cap. 49. $ 128. pro Rab. Post. cap. 4. 5. cap. 13. 6 57 
item Coelii ep. 8, 8, 5) elucet, litis aestimationem disertis verbis eorum esse 
iubet, quorum iudieium iudicatioque esset, quaestionem vero praetori pere- 
grino repetundisve delegat (v. 4. 6). Sequitur ut is ‚iudex quei eam rem 
quaesierit, queive iudex ex hace lege fac[tus erit]’ (v. 62) ‚nec minus is ‚iu- 
dex cui ipsi, cuiusque consilio, maiorei parti’, is qui petet, ‚satis fecerit 
litem aestimatam esse sibei’, (v. 60) ut hi, inguam, omnes ad eosdem illos 
praetores, quosque ii in consilium adhibnerint, referendi sint. Nisi quis 
illud tentare velit, quem ad modum exeusationibus cognoscendis prineipem 
aliquem iuratorum intervenire demonstravimus ‚qui eam rem quaerat ex 
hace lege’ (v. 42. 45), quemadmodum v. 47 iudicem ex hac lege fieri con- 
iecimus, qui ‚praetori, quei ex hace lege quaeret, nondum plurimis liquere 
deixerit’, ita litibus etiam aestimandis et faciendo tributui iudicem quaestio- 
nis cum consilio institutum fuisse ‚quei eam rem quaesierit, queive iudex 
ex hace lege factus siet' (v. 60. 62). Eiusmodi enim coniecturae haud re- 
pugnaverim, quum praesertim difheilius sit intelleetu, qua de causa qui ex 
hac lege iudieium exerceat, quum alioquin constanter praetor in lege nomi- 
netur, idem subito finem versus iudieis nomine nuncupetur. Ex diverso 
iudicem, cuius consilio probabitur (v. 68) ante postve hanc legem rogatam 
captam fuisse pecuniam, nonnisi eorum aliquem esse fatebimur, quibus iu- 
dicatio litisque aestimatio hac lege data est. Quum enim ‚in pecunüis repe- 
tundis’ et in peculatus iudicia non lis, sed litesid est plures ut Quintiliani 
(3, 10, 1) verbis utar, eiusdem generis controversiae veniant et longum 
videatur singulis litibus aestimandis operam omnes dare, tot iudieum con- 
silia fieri lex iubet, quot sint lites aestimandae, fere ut in centumviralibus 
iudiciis, quae in plures hastas divisa sunt, quot hastae, totidem consilia di- 
stinguuntur. In consilio vero adhibere cuique iudici sine dubio omnes 
licet, qui sibi videantur aestimandis litibus satis esse idonei. 
Ceterum de pecuniis repetundis antiquitus severe illae quidem, verum 
tamen simpli duntaxat, iure condictionis, quae ex causa furtiva naseitur, 
lites aestimabantur (L. 8. $ 1. D de cond. furt. [13, 1] L. 3. 4. D de cond. 
trit. [13, 2] Cie. p. Mur. cap. 20. $ 42). Acilia primum lex sanxit in po- 
sterum, ut duplo tenus aestimationis ratio iniretur. Cornelia quarto am- 
plius adiecit, qui enim quadringenties Siculis abstulerat, ab eo millies ex 
