500  Ruvorrr: Adlegem Aciliam de pecunüs repetundis, latam 
veterum legum appositione. Quod ius quale fuerit, iam paulo diligentius 
inguiramus. Ac memini me statuere in historia iuris (II, $ 132. not. 41) 
iudicem esse praetorem, consilium illorum ipsorum iudieum quinquaginta, 
quorum ex hac lege iudicatio litisque aestimatio esse iubetur. Verum non 
recte sibi opponuntur iudex, qui eam rem quaesierit et iudex ex hac lege 
Factus, nam is ex hac lege item quaerit. Itaque magis nune puto iudicem 
qui eam rem quaesierit esse eum de quinquaginta iuratorum numero, qui 
eam ipsam litem, qua de agitur, aestimaverit. Judicem vero ex hac lege 
factum prineipem aliquem iuratorum intellegendum esse existimo, qui ob 
pecuniam tribuendam vel ad quaestorem redigendam speciatim hac lege 
factus iudex sit, quum alius litem aestimaverit. Nam et causarum noscenda- 
rum causa principem aliquem iuratorum intervenire supra demonstratum est. 
Quod vero ait lex ex hace lege factus, ideo adiiciendum fuit, quia merum 
imperium, quod lege datur, mandari a praetore sine lege non poterat, (L. 1. 
$1.D de off. eius cui mand. 1, 21). Neque illud huie interpretationi recte 
obiiceretur, velle legem, ut satisfiat litem aestimatam esse sibi, quae res 
quum ex capite primo sit iudiecum quinquaginta iuratorum, dissentaneum fore, 
si quis statuere velit, probandum rursus esse eisdem, quod gestum antea 
fuerit ad semet ipsos. Id enim casu et fortuito potius quam ordine eveni- 
ret. Nam aestimandarum litium arbitrium penes iudices quinquaginta esse 
iubetur, aestimatarum vero probatio maiori parti eorum facienda est, quos 
in consilium eius rei causa iudex adhibuerit, sive idem index eam rem quae- 
sivit, sive alius quispiam ex hac lege in eam rem iudex factus est. Quodque 
adiieitur maiorei parti eorum, ex more adiectum est. Maiorem enim partem 
in toto fere iure publico pro tolo, minorem pro nihilo haberi, plurima 
exempla ostendunt. Sie cautum fuit lege Domitia, ut sacerdotia, quod ea 
populus per religionem mandare non poterat, per minorem populi partem 
mandarentur, hoc est, ut tribus septemdecim intro vocarentur, earum noO- 
vem quem sacerdotem feeissent, is pro collegio cooptaretur (Cie. agr. 2, 7. 
$ 18). Rursus cui decem et octo tribus honorem abrogaverint, ei videbatur 
populi suffragiis abrogatus esse (Appianus de bell. eiv. 1, 12.). Nam et 
lege Iulia refertur ad universos decuriones, quod publice fit in munieipüs 
per maiorem partem, quum duae partes adfuerint. Idemque in arbitris ex 
compromisso factis iudieibusve privatis juris esse tam iure consulti quam 
rhetores constanter memoriae prodiderunt (L. 17. $ 7. L. 18. D de rec. 
