anno ab urbe condita 631° vel 632%. 503 
quanti cuiusque res sit, inter eos iudex pro rata cuiusque litis aestimatae di- 
stribuit quiequid adhuc ex bonis condemnati redigi potuit. 
Tributo faciendo tempus a iudice edi lex iubet. Tempus, inquam, 
non diem, ea ratione, quam ad edietum praetoris Vlpianus L. 1. $ 1.2. D 
de iure del. (28, 8) attulit his verbis: ‚Ait praetor: si tempus ad deliberan- 
dum petet, dabo. $ 2. Cum dieit tempus nee adiicit diem, sine dubio ostendit, 
esse in ius dicentis polesiate, quam diem praestituat‘. Itaque in taxatione 
quae adiieitur non est: ‚dumne longiorem'’, sed ‚dum ne longius (tempus, 
quam) C dies edat'. Neque enim adverbii potestatem hoc loco longius illud 
habet, quamvis apud Caesarem B.G.5, 53. ‚Gallorum copias non longius 
milia passuum octo ab hibernis suis afuisse vecte dicatur. Nempe aliud 
est longe abesse, aliud longe edere vel dare, quod ne intellectum quidem 
habet. Diem vero edere iudex iubetur centesimo ne longiorem, quoniam 
is consuetus deliberandi et cretionis finis est. (Gai. 2, 164-174. Vlp. 22, 
27-34). Edi autem non est dictari vel libellum tradi vel codicem proferri, 
ut L. 6. $ 6. D de edendo (2, 13), sed ‚dari’ ut L. 1. $ 1. D de iure delib. 
(28, 8) et edici. Edici vero de ea die oportet intra diem decimum, hoc 
est intra tempus brevissimum (cf. Lex Iul. mun. 34. L. 30. $1. D de usurp. 
[41, 3]. L. 69. D de iud. [5, 1]). 
(20) d. 11. De tempore a iudice stat]uto servando. 
Differunt inter se statuti, stati, constituti, praestituti dies vel tem- 
pora. Statuti sunt, qui indieuntur, stati qui legitimo tempore quotannis 
revertuntur. Itaque rectius szalulus quam status legitur in illo Liv 24, 27 
‚statutus est comitüs dies’, item in illo 29, 13. ‚Tres in anno stalutos dies 
habuisse quibus interdiu Bacchis initiarentur', quamquam differunt codices 
manu scripti. ‚Constitutum’ proprie dieitur condictum ex consensu tempus, 
ut apud Ciceronem (p. Caecin. 12. ad fam. 7, 4) Varronem (de re rust. 
2, 5) Florum (2, 6). Denique praestituta dies vocatur, quam is, cui prae- 
finiendi ius fuerit, iussu atque arbitrio suo praesecribit, ut apud Plautum Pseu- 
dulo I, 1, 58, Terentium Phorm. 3, 2, 37, Ciceronem Verr. 2, 1, 56, 148. 
Aliter sane Mommsenius rubricae sententiam refeeit. Seribit enim: 
De tributo servando. Sed viginti litteras periisse, non sex dumtaxat, ab 
ipso Mommsenio edocti sumus. Praeterea vereor, ne Zributo pro tributu 
