508 Rupvorrr: Ad legem Aciliam de pecunis repetundis, latam 
L.2 C de vect. (4, 61). Sed haec in vectigalibus recepta sunt, quoniam 
vectigalium locatio finiri quinquennio et ipsa solet. Hoc amplius com- 
missorum et pecuniae in aerario positae ratio eo differt, quod illa quidem 
post quinquennium vindicari non possunt, pecunia vero ne fiat quidem po- 
puli nisi quinquennio elapso. Igitur quod post quinquennium velut caducam 
fieri lex pecuniam iubet, quam quis non ceperit receperitve, id equidem ob 
eam fere rationem factum esse putem, quam Vlpianus L. 1 $ 13 D de separat. 
(42, 6) refert his verbis: ‚Quod dieitur, post multum temporis separationem 
impetrari non posse: ita erit accipiendum, ut ultra quinquennium post adi- 
tionem numerandum separatio non postuletur’. Sed utut est, rem ex anti- 
quo quinquennio censurae descendere manifestum est. 
De pequnia a praedibus exigenda. 
Quei ex h(ace) I(ege) praedes datei erunt, q(uaestor) quoi aerarium pro- 
LXVIl.c.2. 
(2) e. 3 \eincia obvenerit(') queique deinceps (?)]| eandem provin[ci]lam habebit, eis fa- 
=) €&. 20. 
ciunto, utei quod recte factum esse volet, quod eius is reus non solverit ab eis 
(21) d.15. pr[feedibus eius primo quo]que die pequnia exigatur. S. 
Ita fere sententiam capitis formaverim declinatam illam aliquantulum 
a Mommsenii verbis, qui tamen de praedibus agi princeps statuit merito. 
Postquam enim superioribus capitibus provisum fuit, pecunia praesenti seu 
sponte seu bonis venditis in aerario posita, ex aerario quemadmodum et 
intra quod tempus petitori satis fiat, ordinarium fuit cavisse: quando a prae- 
dibus de consilii maioris partis sententia datis (v. LV-LVII) iure praedia- 
torio (de quo iure dixi brevissime in historia iuris II. $ 93) exigi possit. 
Fit autem exactio, sive lege praediatoria sive in vacuum praedes ve- 
neant, simul atque cuius pecuniae reus de consilii sententia praedes dederit, 
eam ipse, litibus aestimatis, non exsolvat. Neque audiendi praedes sunt, 
si forte desiderent, reus eiusque bona ut ante excutiantur a quaestore: id 
enim ut fieret soli pudori fideique rei commissum erat antiquitus. Ttaque 
‚domi quidem — de Marco Antonio locutus Cicero ait (Philipp. 2, 31, 78) — 
causam amoris habuit; foris etiam turpiorem ne L. Plancus praedes tuos 
vendere’. Neque in praedibus vendendis durior aerarii causa esse potuit, 
() C£. v. LXXI. LXXVIDO. 
(2) C£. v. LXXVIIL 
