anno ab urbe condita 631° vel 63%. 527 
LXXXVI (Litterae 139.) 
d. 34. Sei quid ab eorum aliquo seive quid eorum quoji petetur, de ea re eius 
ea 34. Moptio est]o, utrum velit vel in sua ceivitat[e ve? in alia ceivitate, aliqua earum, 
quae semper in amicilia populi Rormani manserunt, de ea re cerfare an in urbe 
Romae de ea re iudicium fieri. 
LXXXVIL. (Litterae 198.) 
Sei qua hereditas eis filiisve eorum obvenerit, eam is ha]bere liceto. 8. 
Agi hoc capite de praemiis Latino peregrinoye accusatori dandis, plus 
quam manifestum est. 
Latini, qui proprios populos, (ut Gaius 1, 79 loquitur) propriasque 
civitates habebant, quantumvis licet peregrinorum numero haberentur, hoc 
tamen iure erant, ut, qui summum apud eos magistratum gessisset, is civita- 
tem Romanam consequeretur. Idque ius aut plenius erat aut minus plenum. 
Ac plenissimum sane fuit veluti lege Flavia Salpensana. Nam ex ea lege 
non modo duumvir, verum etiam aedilis et quaestor ex eadem lege factus 
‚cum post annum magistratu abierint, cum parentibus coniugibusque ac li- 
beris, qui legitumis nuptüs quaesiti in polestatem parenlium fuerint’, civi- 
tatem Romanam consequebantur ‚dum ne plures cives Romani essint quam 
quot ex hac lege magistratus crcare oporteat’. Hoc amplius: qui civitatem 
Romanam conseguuntur, manent in eorundem potestate manu mancipioque 
et ius optandi tutoris item iura libertorum perinde retinent atque si civitate 
mutati mutatae non essent. Quae singula capitibus XXI. XXI. XXIH 
legis Flaviae Salpensanae significantur. Minus vero Latium idem ius dieitur, 
quum hi tantum, qui vel magistratum vel honorem gerunt, non etiam liberi 
coniugesque eorum eivitate mutantur, idque compluribus epistulis princi- 
pum significari Gaius (1, 96) auctor est. Neque tamen de differentiae ratione 
quidquam in perpetuum (ut vulgo ereditur) statutum fuisse contendit, non 
enim regulam ille prolaturus erat sed exempla proposuisse satis habuit. 
Igitur pro condicione meritoque eniusque eivitatis aut plenius beneficium 
dabatur, aut angustius. CGeterum summum magistratum nonnullis in eivi- 
tatibus, ut Ariciae, Fidenis, Lanuvii dietatores habebant, quosdam apud 
populos, ut apud Coranos, et Ferentinos praetores fiebant, in Arpinatum 
municipio praeter aediles magistratus creatos nullos esse, Cicero scribit (ad 
fam. 13, 11). Carnos etiam Catulosque per aedilitatis gradum in curiam 
