538 Ruwporrr: Ad legem Aciliam de pecuniis repetundis, latam 
Tergestinorum admissos quamquam non proprie Latii iure (utpote adseripti 
coloniae ecivium Romanorum in tribu Pupinia), forma tamen atque ratione 
non absimili eivitatem Romanam adipisei solitos esse ex decreto quod apud 
Orellium, numero 4040, idemque nunc Henzeni opera emendatius legitur 
numero 7168 signatum, vulgo notum est. 
Atque hos omnes, dum magistratum gerunt, militiae vacationem om- 
niumque rerum immunitatem magistratus sui iure habuisse necesse est('). Ete- 
nim quo pacto aera stipendiaque mereat aliudque quippiam munus belli causa 
a populo Romano iniunctum faciat cui satis superque sit municipii sui rerum? 
Rursus quum magistratu post annum abierint, iamque cives Romani facti sint, 
ex sententia superioris capitis omnia aera stipendiaque eis merita erant. Itaque 
de eorum vacatione immunitateque caveri non attinuit, ideoque hoc capite 
iidem excipiuntur his verbis ‚qui dictator, praetor, aedilisve non fuerit. 
Nulla tamen adiicitur filiorum nepotum parentum coniugumve mentio. Igi- 
tur minoris Latii illius, quod Gaius 1, 96 definit, exemplum hie apparet 
antiquissimum, quo confirmatur egregie, quam nuper proposui in quodam 
libello, cui inscribitur: De maiore ac minore Latio ad Gaium 1, 95. 96 
disputatio eritica (1860), p. 15. 17, de huius iuris origine opinatio. 
Ceteri munieipes, nisi sacrosanctam, ut coloniae maritimae, vacatio- 
nem haberent, militiam munusve publicum Latii quidem iure sustinere de- 
bebant (?). De his igitur speciatim ut lege caveretur, necesse fuit. Verum 
quae eis beneficia dentur, valde quaeritur. 
Atque rubrica sane quidem provocationis mentionem facit. Quum 
autem in ipsa lege de militia munereque publico agatur, cuius vacatio qui- 
dem usitatissima est (?), provocatio vero nulla datur, apparet, provocatio- 
nem scalptoris, qui ‚vacationem’ cum ‚vocatione’, vocalionem’ cum ‚propoca- 
tione’ confuderat, imperitiae potius quam latoris peritiae deberi. Nam quae 
tandem provocatio detur? Illane vero, quae Latino homini, quum magistratum 
(') L.10 D de mun. (50, 4). L.17 84.5. L.22 $1D de excus. tut. (27, 1). Drui- 
dum etiam vacatio immunitasque omnium rerum (dreisı« dravruv) apud Caesarem de bello 
Gall. 6, 13 commemoratur: ‚Druides, inquit, militiae vacationem omniumque rerum habent 
immunitatem’., 
(2) Liv. 27, 38 Munus publicum accipi oportet frumentum, naves, utensilia sociis imperari 
solita: Liv. 8, 25. 26, 39. 28, 45. 35, 16. 36, 42. 42, 48. 
(3) L.6.1L.882.3.L.10 $1D de vacat. et excus. mun. (50, 5). 
