anno ab urbe condita 631° vel 632°. 529 
in sua civitate gesserit, auxilio foret, si quis forte eum verberibus affecerit, 
ut Marcellus illum Novocomensem in Caii Caesaris contumeliam? (!) At 
enim id genus provocationis iam fuit lege Sempronia, qua caverat Gracchus 
‚ne de capite cisium Romanorum iniussu populi iudicaretur’, fuit pridem 
Porciis legibus et Valeriis. An vero de illo genere provocationis cogitemus, 
quod M. Fulvius Flaccus consul a. u. 629 sociis daturus erat ‚qui civitatem 
mulare voluissent’, ut maiore civitatis devincti beneficio agrorum divisioni 
minus resisterent? (*) Verum ista provocatione opus non fuit ei quem lex 
compotem voti fecerat, quum superiore capite omnes, qui cives Romani non 
essent, cum filiis nepotibusque iustos iuberet esse cives Romanos. 
Quodsi de provocatione hoc capite agi negandum est (?), quae tan- 
dem praemia Latino accusatori, qui in sua civitate magistratum non gesserit, 
peregrinove accusatori proposita esse dicemus’ 
Puto vacationem eamque pleniorem illam, qualis amieis populi Ro- 
mani, liberis posterisque eorum (ad quos amicorum hospitumque necessitu- 
dines descendere nemo ignorat), foederibus dari tabulisque publicis ineidi 
solebat (*). 
‚Duo’ enim, ‚genera’ ut ait Vlpianus (L. 13 $ 1 D de vacat. mun. 50, 
224 
5) tribuendae muneris publiei vacationis sunt: unum plenius, cum et mili- 
tiae datur; aliud exiguius, cum nudam muneris vacationem acceperint’. 
Plenius (°) illud genus Paulus significat, quum munus diei refert ‚onus, quod, 
cum remiltatur vacationem militiae munerisque praeslat, inde immunitalem 
appellari’. 
(') Appian. de bell. civ. 2, 26. Cic. ad Att. 5, 11. 2. „Marcellus foede de Comensi: etsi 
ille magistratum non gesserat, erat tamen Transpadanus'. 
2) Appian. de bell. civ. 1, c. 21 roüs sumuayous aravras, co ON mel Fi IS Marırre 
PP ’ MER, 1 7 Y 
- % k} \ [3 ’ ’ 3 4 € ’2 ’ x nr 55 > AN ’ 
AUTEAEYOoV, es Tyv Puma TONTEIKV avaoanlacı wg MerSovt Ragırı mEgt T1S YynS oU OLOLTOME- 
307 El nn» ws m a! m ’ \ ’ 
vous. Kar EdEy,ovro asıevor ToüI 0i Irarıwirar, moorıDTevres TWv Ywamv Tyv MoAtreieV. Ex 
his apparet, apud Valerium Maximum IX, 5. 1 qui Fulvium ‚de provocatione ad populum 
eorum, qui civitatem ınutare voluissen? perniciosam senatui legem tulisse refert, recte habere 
libros editos quum in codice manu scripto sit ‚nolwissen?’. Neque enim his qui foederis sui 
aequitatem civitatı Romani anteferrent, necesse erat provocationem ad populum Romanum 
’ P P 
dari. Sufficiebat, fundos factos non esse. Cic. p. Balb. 8, 21. 
(°) Provocationi locum esse iam pridem recte, opinor, negavit Car. Tim. Zumptius (de 
legib. et iud. rep. [1845] p. 24 not. 1). 
(*) Cic. ad fam. 12, 1 ‚Zabulae figuntur, immunitates dantur”. 
() L.18 D de V.S. (50, 16). 
Philos.- histor. Kl. 1861. Xyy 
