- _ PHYSICO-ASTRONOMICÆ. Prix de1734 133 
re; neque id pugnabit cum-eo, quodatmofphæra naturam vorti- 
cum non habeat , quamvis fatear, non potuifle me omnem, 
quem antea habui, mihi fcrupulum eximere , perle®à etiam at- 
tentiflimè diflertatione Bernoullianâ , hanc in rem confcriptà , 
quam fuprà laudavi. Vetat autem tum viri celeberrimi perfpica- 
cia , tum potifimüm Academiæ, cujus approbationem nefcio 
annon hac quoque in parte habuerit, fumma auétoritas , ne cum 
fiducia fententiam dicere audeam. Licebit quoque, (fi id com- 
mode fieri poffe videatur, mihi autem non videtur, ) atmofphæ- 
fam circa axem Solis latam cum vorticibus deferentibus con- 
fundere : hypothefin enim , quà ad fequentia ftabilienda opus 
habeo , experientia demonftrat , & à nemine in dubium voca- 
tur , efle nempe aliquid , quod graviratem folarem deinceps di- 
cam, vi centrifugæ contrarium ; quod Planetas Terramque 
versùs centrum Solis urget. . 
$. XV. Sivero gravitas folaris inftar gravitatis terreftris à vi 
centrifuga materiæ rapidiflimè motæ, & quidem eù rapidiùs , 
quo rarior eft atque fubtilior materia ; petenda fit, tum mutatis 
paulo fententiis Cartefii atque Hugeni rem alio modo confi- 
derari pofle , mihi olim & amicis, quibus fententiam meam 
sv agi , vifum eft. Nondum autem tunc omni attentio- 
ne perlegeram, quæ ab auétoribus doëtiffimè tradita funt , ad 
conciliandum defcenfum corporum gravium versùs centrum 
Terrx cum vortice fimplici circa axem moto. Cogitavinempe, 
annon plures materiæ fubtilis vortices , imo qua infinitos circa 
diverfos axes per centrum Solis tranfeuntes fingere liceret : mo- 
tus enim contrarios in materia fubtili nequaquam fe impedien- 
tes in aliis occafionibus jam concepit magnus Cartefius : præ- 
tereà confideravi, id omnibus nunc in concelflis efle , quod fin- 
gula corpora cœleftia ad fe invicem gravitant; etiamfi igitur 
vel fimplex vortex ftatuatur circa quodlibet corpus , negari ta- 
men non poteft, hos vortices liberrimè fe transfluere , idemque 
futurum fuifle , fi vel millies hæc corpora cœleftia fuiffent mul- 
tiplicata. 
- Sed aliud infuper eft argumentum ; quo inducebar ut crede- 
em , hujufmodi multiplicem vorticum motum non effe in fe 
abfurdum aut impoflibilem. Scilicet demonfiratum eft apud 
philofophos , lumen aliud non effe nifi motum longè rapidiffi- 
, ki 
