144 DISQUISITIONES 
$. XX VII. Denique nec id omittere debeo, quod ad mo- 
tum Planetarum circa axem fuum pertinet. Vifum enim fuit 
hunc quoque à motu atmofphæræ folaris , qualem haétenus ad- 
hibuimus , illuftrari. Fingamus vorticem , cujus partes fingulæ 
eodem tempore revolvantur, eique corpus immerfm homo- 
geneum , quod fimul motu cum fluido communi feratur ; cor- 
pus id eandem perpetuo vorticis axi faciem obvertet ; ita enim 
apparet contingere , cm quælibet corporis particula ad fluidum 
pertinere putatur. Sed fi tempus periodicum à centro versùs pe- 
ripheriam crefcit in vortice , tum corpus circa axem feretur, 
motu vortici contrario , quod percipimus cùm corpus alternatim 
liquefcere in fuamque fe figuram reftituere confideramus. Atta- 
men axis Corporis axi vorticis parallelus manebit : fed fi corpus 
heterogeneum fit , fique corpus in plano ad axem vorticis non 
perpendiculari incedat, variis modis fieri poteft, ut axis corpo- 
ris axi vorticis non fit parallelus. Hæc fi ita fint , ratio non diffi- 
culter percipitur motuum , quos Planetæ, ipfaque Terra circa 
axem habent. Contrarii erunt vertigines motibus circa Solem, 
quia tempora periodica in atmofphæra folari , crefcentibus dif- 
# Auhor _tantiis à Sole, fimul crefcunt. [ * At fi ponamus infuper cen- 
oc gr trum corporis , quod anteà communi velocitate cum materia 
qum faifée ac ferri finximus , tardiùs procedere fimulque velocitates materiæ 
MA Éd crefcere versbs extrema , in qua nos ftare utraque fententia tef- 
parenhefin  tantur $$. vais. & xx. videmus fieri fic pofle ; ut vertigines Pla- 
Éae £ Fe netarum cum motu fuo revolutionis confpirent , quia hemifphæ- 
menda mir, rium Planetæ à Sole averfum majorem impetum recipit à ma- 
teria atmofphæræ quam hemifphærium Solem fpeétans. ] Axis 
quoque corporum ; quomod® pollit effe obliquus ad axem Solis 
intelligitur , nec difficile eft videre tempora vertiginum augeri 
maximam partem ab auéta differentia temporum periodicorum 
materiæ , ubi hæc extremitates Planetarum radit. Hæc differen- 
tia ed major erit , quo major eft diameter Planetæ , & qud mi- 
nus à Sole diftat ; cui proprietati non malè refpondent tempora 
vertiginum in Venere , Terra , Marte & Jove ( in Mercurio & 
Saturno adhuc latent ) ; attamen non à Solis Planetarum dia- 
metris eorundem definiri vertiginum tempora , nec theoria pof- 
tulat , nec obfervatis aftronomicis probabile fit. Hæc ita in cor- 
poribus vortici immerfis : ea verd quæ à vortice non ES 
1460 
