P. Ritter: Neun Briefe von Lt:iuNiz an Friedrich August Hackman 721 



non superest. Itaqve differam dum Historiae Brunsvicensis compages 

 utcunqve consistat. Et cum secunda pars (praeter supplementa an- 

 teriorum) seculi superioris rebus in[)rimis sit destinata, rogo ut si qvid 

 Tibi ex eo ofteratur dignum servatu sed uec ä Burneto nee ä Rymero 

 praereptum, id in rem meam seponere velis. Henrici VIII. Testamentum 

 non puto extare hactenus, nee scio an Rymerianae collectioni destinetur. 

 Huic si non inerit, utiqve in rem meam foret. Ajunt Cardina lem 

 Pohim sub Maria inter amplissimas qvas attulit facultates legati ä latere 

 titulo, hanc qvoqve habuisse, ut posset bona Ecclesiarum in civiles usus 

 versa emittere ex Ecciesiae manu, et perpetuo jure addicere possessoribus. 

 Ajunt et Elisabetae Reginae talia ä pontificibus oblata esse. Qvod si 

 ipsae literae buUaeve in eam rem haberi possent, plus fidei narrationibus 

 circumponeretur. 



Statim ubi accepi Tomum primum Historiae Anglicanae ä Nobi- 

 lissimo Tyrello conscriptae, detuli eum Ilerihusam ad Serenissimam 

 Electricem Brunsvicensem, et mandata Tibi honestissimis viri verbis 

 peregi. Inssus sum a Domina nomine ipsius pro insigni munere agere 

 gratias. et testimonium rei coram spectatae perliibere, qvam acceperit 

 laeta, qvam inspexerit avide, qvam legerit libenter. Cum novissimas 

 Tuas accepissem, iterum non sine voluptate ä me audivit, alteram 

 partem mox sperari. Ajebat multa sibi in prima jam esse lecta, 

 placere Studium veritatis et rerum copiam et dicendi rationem. Ilaec* 

 illa pene totidem verbis. Certe non genere magis qväm affectu tota 

 ut sie dioam Anglicana est. Si quid ex Anglia veniat, praesertim qvod 

 pertineat ad Decus nationis, tum cor ipsi totum salit. Cum Regis et 

 procerum colloqvio nuper Cellis utcunqve explevisset sese, dici non 

 potest, qvantum inde consolationis perceperit in recenti adhuc luctu. 

 qvanto vegetior huc redierit. Itaqve jam si vires spectes, reviruisse 

 Visa est, et in deciinum vestigla retluUt aiuium Nee qvicqvam ei facile 

 accidere poterit jucundius, qväm qvod intelliget ad gloriam Regis magni, 

 ad tranqvillitatem Angliae, qvae ipsi pene patria habetur, ad religionis 

 deniqve purioris et ingenuo animo dignae, qvalis Protestantium est, 

 conservationem pertinere. Nihil enim est qvod magis improbet sapien- 

 tissima princeps, qvam qvicqvid ad servitutem vel sacram vel civilem 

 tendit, ;i qva Gvilielmus uträqve gentem Aindicavit. 



Dn. Larrejus Gallus qvi ob religionem patria cum aliis cessit, 

 et apud Seremissimum Electorem Brandeburgicum lionesto loco habetur, 

 autor liistorici libelli de Eleonora Henrici II. conjuge, qvem inscripsit 

 VHeritieve de Guienne; justum nunc opus Historiae Anglicanae in Batavis 

 editit, volmninibus duobus Gallice scriptis. Ajunt non contemnendum 

 haberi: Ego tarnen pro certo habeo adhuc melius fuisse futurum, si 

 Tyrellianum opus expectasset ac vidisset. Mihi illud mire placet qA^od 



Sitzungsberichte 1915. 70 



