10 Car. ZUMmPT, 
forma varium ac multiplex esset et ex singulis legibus singulisque quae- 
stionibus constaret. Nos in una quaestione repetundarum et uno leguın 
genere nos continentes, postquam Ciceronis de lege Calpurnia testimonium 
protulimus, cetera ad eam legem pertinentia, quae coniectura nituntur, 
persequemur. 
1. Quibuscum lege Calpurnia agi potuerit si quaeritur, responden- 
dum videtur cum Klenzio prolegom. ad legem Serviliam (quo quidem 
nomine ipse adhuc legis aeneae fragmenta appellavit) pag. XII sq. (!) 
fuisse legem directam in eos, qui extra urbem Romam cum potestate a 
populo Romano aut senatu missi essent, non pertinuisse ad eos, qui in 
urbe ipsa magistratum gererent. Nec pertinuisse eam puto ad comites 
magistratuum, eos quiin cohorte praeetoris esse dicerentur, propterea quod 
ne in posteriore quidem lege (Acilia) hae personae nominantur, nec veri 
simile est, si vetustior lex plures tenuerit, posteriorem complexam esse 
pauciores. Cum illis autem tum demum agi potuisse, postquam imperio 
aut potestate abierint, ceterarum legum exemplo patet. Pecuniarum au- 
tem quae capi conciliarive vetarentur definitio legis Calpurniae generalis 
videtur fuisse, certe nihil de singulis conciliandae pecuniae generibus, quod 
proprie ad legem Calpurniam pertineat, traditur. Quamquam non nega- 
rim, quod Guil. Reinius arbitratur, cum Cicero libro IV in Verr. 5 tradat 
a maioribus sancilum esse ne quis mancipium emeret in provincia nisi in 
demortui locum, veri simile esse id iam Calpurnia lege esse constitutum. 
2. Qui agere potuerint lege Calpurnia si quaeritur, respondemus: 
quorum res fuerit, socii sive peregrini, nondum cives Romani, eam ob 
causam quod his quidem opus non fuit novam agendi rationem praescribi, 

(') Libri saepe mihi citandi inscriptio haec est: Fragmenta legis Serviliae repetundarum 
ex tabulis aeneis primum coniunxit, restituit, illustravit Clemens Aug. Car. Klenze, Berol. 
1825. 4. Textum, qualem Klenzii doctrina et sagacitas composuit, repetivit Hauboldius in 
libro utilissimo Antiquitatis Romanae monumenta legalia Berol. 1830. 8. p. 24 sqq. servatis 
numeris versuum ex compositione fragmentorum Klenziana. Ceterum hoc loco profitebor 
me Klenziano quidem libro sicut veteribus omnibus, imprimis Sigonianis, inde ab initio su- 
scepti laboris mei studiose usum esse, sed duobus libris doctis sane ac laboriosis, altero Gu- 
stavi Geibii, Lips. 1842, altero Wilh. Reinii Lips. 1844, dum ipsam dissertationem meam 
abhinc triennium (anno 1842) conscribo, non esse usum, nunc autem uti in libello meo re- 
legendo atque annotando, ne quis me miretur in contextu non facere mentionem duumvirum 
honoris eausa nominandorum. 
