de legibus iudieüsque repetundarum. 11 
qua non plus consequerentur, quam veteri(!): quandoquidem nondum 
publicum erat iudieium, id quod statim demonstrabimus. 
3. Ei qui pecuniam a se ademptam quereretur, si ipse causam 
agere nollet, patronus civis Romanus a praetore dabatur, quem aut ipse 
qui peteret elegisset, aut a praetore propositum accipere voluisset. Hoc 
caput posteriorum legum etiam in Calpurnia oportet fuisse, quoniam quo 
antiquior fuit aetas, tanto magis necessaria res debet existimari. Quod 
autem censet Klenzius p.xıı eum patronum totam causam in se recipere 
ac tamquam cognitorem peragere debuisse, propterea quod ipsi pro se 
lege agere non potuerint peregrini, satis refutatur co argumento, quod 
etiam posthac optionem legimus datam esse iis qui peterent, utrum pa- 
trono cive Rom. uti vellent necne. 
4. Cum illa aetate fuerint sex praetores, quorum quattuor in pro- 
vincias mitti solerent (vide Livium lib. XXXIH, 27 ad annum a. Chr. 198), 
duo in urbe ius dicere, quaeritur utrum urbano an peregrino praetori 
nova repetundarum quaestio exercenda commissa sit. Apparet autem ex 
posterioris legis aeneae fragmento, quo praetor, qui inter peregrinos ius 
dicat, statim post legem acceptam iudices legere iubetur (versu xıı cap. vI), 
usque ad illam legem praetorem peregrinum quaestioni repetundarum 


(‘) Tradit Cicero de fin. I, 16 L. Tubulum, cum praetor fuisset a. 142 et quaestionem 
inter sicarios exercuisset, insequenti anno guaestione extra ordinem habita damnatum esse, 
quod pecunias ob rem iudicandam cepisset. Quod cum aliquot annis post legem Calpur- 
niam latam acciderit, Klenzius pag. xIII ex ea re utrumque voluit effici, lege Calpurnia nec 
agere potuisse cives Romanos, nec agi in magistratus urbanos. Quorum argumentorum po- 
sterius accipit etiam Reinius Jur. criminal. p. 613, quamquam ipse a se dissentiens paulo 
ante pag. 602 not. aliam potius rationem probavit, cur lege Calpurnia in Tubulum agi non 
potuerit, quod in lege repetundarum nondum fuerit ne quis sese corrumpi pateretur. Ait 
enim: „Bestechung stand damals noch nicht in der lex de repet.” Mirum narrat, vix credi- 
bile: nam sine dubio ne dona munera caperentur etiam antiquissima lege vetitum erat. Sed 
longe alia ratio est. Si Tubuli causa lege Calpurnia ageretur, ageret is a quo pecunia doni 
muneris nomine esset adempta. Id quod locum non habuit, quoniam agebat is qui innocen- 
tem condemnatum argueret eo quod praetor, qui iudicio praeerat, pecuniam accepisset. Haec 
igitur res tum demum in repetundarum iudieium cadere potuit, cum publicum factum est, 
ut quivis de populo posset accedere ac probare pecuniam contra leges captam esse, nulla 
rätione habita a quo aut quam ad rem capta esset. Itaque Tubuli causa nihildum ad re- 
pet. iudieium pertinebat, nec utimur argumentis ex ea deriyatis, quamquam tuemur et ipsi 
quae Klenzius inde efhci voluit. 
B2 
