8. 10. 
De repe- 
tundarum 
lege 
Acilia. 
18 Car. Zumer, 
collegio legeretur, unde ad singula iudieia quae fierent praetores qui 
praeessent sorte acciperent quot necesse esset iudices. Nam fuisse iam 
tum illud legendorum iudieum componendique albi oflicium unius prae- 
toris urbani, non adducor ut credam, quoniam in posteriore lege Acilia 
praetorem repetundarum suos sibi ipsum iudices non sortiri sed legere 
videbimus. 
Equester ordo iudicia tenuit usque ad Corneliam legem iudicia- 
riam a. 84 a. Chr. prope quinquaginta annos continuos, ut Cicero ait 
act. Lin Verr. c. 13, si verum quaeris xLır tantum, nec continuos, quando- 
quidem lege Servilia Caepionis a. 106 a. Chr. per unum aut alterum an- 
num iudicandi honorem saltem partitus est cum senatoribus ('), et rursus 
lege Plotia a. 89 alia forma indicum a populo promiscue creandorum 
instituta est, qua de re posthac. locus erit dicendi. Imprimis annotasse 
iuvat iudicia tum quoque diei equestri tradita esse ordini, cum senatores 
inde exclusi sunt, sicut videre licet in lege Acilia, ita ut hominum de 
plebe, qui forte legerentur, nulla videatur habita esse ratio. 
« 
Hoc temporis tractu, cum popularium in rep. studia adversus no- 
bilitatem maxime vigerent, duae leges de pecuniis repetundis latae sunt, 
Acilia, qua quidem factum videtur ut repetundarum iudicium vere pu- 
blicum fieret, poenalenıque animadversionem haberet, et Servilia Glau- 
ciae, de quibus deinceps dicendum est. 
Legis Aciliae meminit Cicero in Verr. act. Ic. 17, $. 50, ubi Aci- 
lium eum, quo praetore de pecuniis repetendis quaerente anno 70a. Chr. 
ipse Verrem accusabat, alloquens sie ait: Fac tibi paternae legis Aciliae 
veniat in mentem, qua lege populus Rom. de pecunüs repetundis oplimis 
iudicüis severissimisque iudicibus usus est. Idem in Verr. lib. Ic. 9 de 
comperendinatione disputans Glaucia, ait, primus Zulit ut comperendina- 
reiur reus: antea vel iudicari primo poterat, vel amplius pronuntiari. 
Utram igitur putas legem molliorem? Opinor, illam veterem, qua vel cito 

(‘) Servilium Caepionem Tacitus ann. XII, 60 videtur dicere soli senatui reddidisse iu- 
dicia, sed Iulius Obsequens c. 101 et iisdem fere verbis usus Cassiodorus in chronico tradunt 
senatoribus et equitibus communia facta esse. Cicero ubi legis huius meminit, cum nihil 
aliud dicat nisi equitibus Rom. invisam fuisse legem, aeque utrique opinioni favet, id quod 
eam ob causam annotandum censeo, ne quis in hac re indiei Orelliano legum apud Cie. 
commemoratarum credat, patere ex illis locis iudicia solis senatoribus esse reddita. 
