8.12. 
Exempla 
indicio- 
rum lege 
Acilia. 
26 - Car. ZuUmPt, 
Hac igitur lege Acilia verisimile est accusatum esse Q. Mucium 
Scaevolam augurem a T. Albucio, ex Asia puto, quam praetor obti- 
nuit anno a. Chr. 121. Absolutum esse constat, et legebatur Ciceronis 
aetate Q. Scaevolae oratio, qua sese defenderat, enucleate ac polite, sed 
parum copiose scripta. Vid. Cic. in Bruto 30 coll. 26, eund. de orat. II, 70. 
Eadem lege C. Porcius Cato causam dixit, qui cum consul anno 
114 a. Chr. Macedoniae provinciae praefuisset, reversus in repetundarum 
iudieium vocatus et condemnatus est; magis, ut opinor, ira exereitus in 
bello cum Thracibus amissi;, quam magnitudine iniuriae. Audi Velle- 
ium II, 8: Mandetur deinde memoriae severitas iudiciorum. Quippe C. Cato 
consularis, M. Catonis nepos, Africani sororis filius, repetundarum ex 
Macedonia damnatus est, cum lis eius HS ıv milibus aestimaretur. Adeo 
illi viri magis voluntatem peccandi intuebantur, quam modum, factaque 
ad consilium dirigebant, et quid, non in quantum admissum foret aesti- 
mabant. Apud posteros igitur sola memoria severitatis iudicum reman- 
sit; eandemque admiratur et ad rem suam adhibet Cicero in Verr. III, 80 
et IV, 10. Catonem autem non criminaliter nominis delatione, sed veteri 
privati iudicii forma accusatum esse (quae optio lege Acilia data erat ei 
qui in iudicium arcesseret) patet ex eo, quod, quamvis condemnatus es- 
set, tum quidem in senatu mansit, ergo non est factus infamis. Sed 
mox ei in graviore culpa gravior etiam calamitas accidit. Nam anno 110 
a. Chr. nat. cum populi ira ob bellum Iugurthinum flagitiose administra- 
tum exarsisset, multigue in senatu muneribus empti regis causam tueri 
dicerentur, C. Mamilius trib. pl. ad populum tulit, ut quaestio extra 
ordinem haberetur de pecuniis ab Iugurtha acceptis: vid. Sallust. Tug. c. 40. 
Cumque ea rogatio a plebe cupidissime iussa esset, magis odio nobilitatis, 
cui ea mala parabantur, quam cura rei publicae (ut ait Sallustius), tres 
quaesitores a populo ereati sunt. Ordinaria repetundarum quaestio locum 
non habebat propterea quod non accusabant socii, atque adeo ab hoste 
declarato pecuniae acceptae erimini dabantur. Sed iudices in eo iudicio 
sedebant ordinarii, Sempronia lege lecti equites Romani. Sallustius nihil 
aliud de effectu rei tradit, nisi quaestionem aspere violenterque ex ru- 
more et libidine plebis exercitam esse. Cicero autem in Bruto c. 34 sic 
scriptum reliquit: Invidiosa lege Mamilia quaestione C. Galbam sacerdo- 
tem et quattuor consulares, L. Bestiam, C. Catonem, Sp. Albinum, 
