8.17. 
De Sullae 
legibus 
nomina- 
tim iudi- 
clarlis. 
36 Car. Zumer, 
iudicarent, hominem dis ac nobilitati perinvisum Cn. Pompeium [Strabo- 
nem] causam lege Varia de maiestate dixisse. Asconius igitur ad haec 
annotat: ,,M. Plautius Silvanus trib. pl. Cn. Pompeio Strabone, 
L. Porcio Catone coss. secundo anno belli Italici, cum equester ordo 
in iudieiis dominaretur, legem tulit adiuvantibus nobilibus, quae lex vim 
eam habuit, quam Cicero significat. Nam ex ea lege tribus singulae ex 
suo numero quinos denos suffragio creabant, qui eo anno iudicarent. 
Ex eo factum est ut senatores quoque in eo numero essent, et quidam 
etiam ex ipsa plebe.” Nimirum cum lege Plotia non exempti essent se- 
natores qui iudices fierent, nec census definitus infra quem qui posside- 
rent iudices non fierent, et senatores creabantur, et nonnulli etiam qui 
ne equites quidem erant. Mirum autem videri poterit quod, cum olim 
lege Acilia 450 iudices, qui non senatores essent, quotannis ad sola re- 
petundarum iudicia legerentur, lege quidem Plotia non multo maior nu- 
merus (325) ad omnia iudicia sufficere visus est. Sed ita se res habet, 
atque paulo post, cum soli senatores iudicarent lege Cornelia, ne tot 
quidem iudices in civitate esse poterant. Numerum igitur iudicum in 
singulis iudiciis publicis pro portione imminui necesse fuit. Lex Plotia 
quamdiu valuerit ignoramus: non existimo diu valuisse, quoniam nobili- 
tati favebat, ac nobilitas mox inter Marianas Sullanasque turbas oppressa 
est. Verum illis utique annis iuri iudiciisque parum relietum erat loci. 
Properemus igitur ad tempora magis composita. 
Venimus enim ad L. Cornelium Sullam dictatorem, qui non 
modo formam iudiciorum publicorum mutavit, sed etiam novas leges 
multas de criminibus tulit quaestionesque instituit, totumque ius cerimi- 
nale et diligentius et severius sancivit. Nam falluntur sine dubio qui 
Sullam nihil aliud nisi factioni nobilium servisse et omnia ad eorum uti- 
litatem rettulisse putent. Arbitrabatur Sulla remp. stare non posse, nisi 
populi vis ac tribunorum pl. potestas coerceretur ac senatus auctoritati 
subderetur: sed non erat is qui privatorum vel humilium iura nobilibus 
conculcanda praeberet. Itaque multis legibus hoc egit, ut magistratuum 
eorumque qui partem aliguam potestatis publicae exercerent libidinem 
et avaritiam vinciret metu poenae ac iudiciorum. Sed ipsa iudicia exer- 
ceri noluit nisi a senatoribus. Hoc igitur primum considerandum. 
