de legibus iudicüsque repetundarum. 37 
Iudicia post longum temporis intervallum, quo aut exelusi fuerant 
senatores a iudicandi munere, aut ius illud cum aliis civium ordinibus 
partiti erant, senatui restituit, quem eam ob rem, ut muneri posset 
satisfacere, non solum nova lectione valde auxit, sed etiam in posterum 
viginti quotannis quaestoribus creandis supplendum curavit (1). Nihilo 
tamen secius numerum iudicum in singulis iudieiis publieis, si cum 
priore aetate comparetur, magnopere imminutum esse oportuit, siquidem 
universus senatus ex Sullae instituto plus minus quingentorum hominum 
videtur fuisse (?), de quibus si magistratus, et qui reip. causa abessent, 
et maiores sexaginta annis, nisi qui sua sponte iudices esse vellent, de- 
ducantur, non fere amplius trecenti relinguuntur qui quotannis iudica- 
rent. Itaque cum lege Acilia centeni in singulis repetundarum causis 
iudices sederent, lege Cornelia in Verris iudicio non plures vel non multo 
plures quam tredecim sententiam tulerunt. 
Album omnium iudicum in singulos annos conficiebatur a praetore 
urbano et publice proponebatur, cum olim fere singuli praetores, quibus 
quaestiones obvenerant, suos sibi iudices annuos ex omni copia idoneo- 
rum civium ipsi legisse videantur: certe sic in repetundarum quaestione 
lege Acilia constitutum erat. In albo senatores per decurias descripti 
erant, fortasse in tres, quarum in prima videntur fuisse consulares, in 
altera praetorii erant, in tertia fortasse reliqui, qui magistratus gesserant, 
aedilicii, quaestorii, tribunicii, sed admixtis ad quemque numerum etiam aliis 
senatoribus, qui magistratum non gesserant(?). Unam cuique iudicio 

(') Tacit. Ann. XI, 22. 
(?) Anno 61 a. Chr. nat. frequenti senatu 415 aderant, vid. Cic. ad Att. I, 14. 
(°) Ea de re duo sunt loci Ciceronis in Verrem, alter lib. Ic. 61 ubi est: ex Aac de- 
curia vestra, cuius mihi copiam quam largissimam factam oportebat; alter lib. I c. 32 ubi 
fore dicitur, ut Verres, si absolutus fuerit, aleram decuriam senatoriam obtineat. Cur igi- 
tur alteram? ÖOpinor quia praetor fuerat. Decuriae nomen ad numerum decem hominum 
non referri constat, quoniam apud Plinium nat. hist. XXXII, 7 decuria iudicum mille homi- 
nes tenet. Tres decurias fuisse senatorum iudicum censet etiam Graevius ad Cic. in Verr. I, 61: 
duas fuisse quasi certum tradit Madvigius de trib. aerariis (Opusc. acad. altera p. 261). Gei- 
bii rationem in historia processus criminalis p. 214 probare non possum, quod hunc Cice- 
ronis locum ad tempus, quo iudicia lege Aurelia constituta fuerint, pertinere dicit, vel quod 
duas tum decurias numeratas esse putat, nimirum senatoriam et equestrem, cui quidem etiam 
tribuni aerarii adiuncti sint. Nam Cicero neque de constitutione iudiciorum, quae post 
