8.19. 
Judicium 
C. Verris 
legeCorn. 
repet. fa- 
ctum de- 
seribitur. 
42 Car. Zumer, 
senatu remanserint, nulla usguam commemoratio fit, postiquam iudicium 
illud factum est publicum. Suetonius quomodo intelligendus esset dudum 
significavit Ernestius in excursu ad illud caput. Nimirum loquitur Sueto- 
nius de extraordinariis cognitionibus, non de iudiciis ordinariis, nec dieit 
senatu esse motos repetundarum damnatos, sed convictos. Puta petivisse 
aliquem eivili actione, sedente pro tribunali Caesare, restitutionem pecn- 
niae ab eo, qui magistratum gerens ipsi eripuisset. Caesar si decrevisset 
ut restitueretur, satis petitori fecisset: sed restitutione pecuniae non con- 
tentus, severius punivit extra ordinem. 
Formam iudicii totamque lege Cornelia agendi rationem accurate 
cognovimus ex Ciceronis orationibus in C. Verrem. Age igitur, quon- 
iam eam unam accusationem juris Romani in litteras missam habemus, 
totam rem deseribamus quam fieri poterit planissime ac brevissime, ut 
unum iudieium, quod ad rationem quidem administrandae iustitiae perti- 
net, pro pluribus sit (!). 
C. igitur Verres post praeturam urbanam, quam anno 74a. Chr. 
gesserat, per insequens triennium Siciliae provinciae praefuerat cum im- 
perio. Romae quidem dicebatur vulgo provinciam fortiter et a piratis et 
a servorum motibus defendisse, sed Siculi eum avaritiae crudelitatisque 
criminibus onerabant. Itaque plurimarum civitatium legati, cum Verres 
decessisset, Romae actorem causae repetundarum quaesiverunt: dare etiam 
praetor debuit: sed invenerunt M. Ciceronem, notum sibi hominem offi- 
eiisque coniunctum, quippe qui quaestor in Sicilia fuisset triennio ante 
Verrem anno 76a. Chr. Adito igitur praetore, qui eam quaestionem 
sortitus erat, Cicero C. Verrem postulavit, i. e. petivit ut is sibi in iure 
sisterelur, quem interrogaret utrum fateretur Siculos contra leges spolia- 
tos a se, an negaret. Hunc enim sensum videtur postulatio habuisse, 
quoniam diversa erat a nominis delatione eamque praecedebat, quamquam 

(*) Dudum haec scripseram quae sequuntur de Verris iudicio, cum Geibii liber hist. processus 
eriminalis ad me delatus est. In eo inde a pag. 265 accuratissime describitur non iudicium 
quidem de Verre habitum, sed tota agendi ratio, nec tamen non praecipue illud iudicium, 
quippe ad quod omnes hodie deveniamus. Equidem, ita me deus iuvet, non haec tam pro- 
lixe executus essem, si Geibianus liber tum extitisset, sed semel conscripta et cum tota dis- 
putatione de legibus ac iudiciis repetundarum connexa tollere nolui, quoniam sicut consilium, 
ita tractandı ratio diversa est. 
