de legibus iudieüsque repelundarum. 47 
ob causam, puto, ut et iuste Verrem a se accusatum probaret, et suae 
diligentiae atque eloquentiae specimen ad posteros propagaret. Nam ora- 
tione perpetua in altera actione opus erat, quoniam et tempus videtur 
angustius fuisse, nec odii aut misericordiae affectus testibus citandis in- 
terrumpi debebant: interrumpebantur autem haud dubie, siquidem in au- 
diendis testibus adversarius eiusque patroni obloqui, refutare, altercari 
poterant: tabulae vero ac testificationes, si opus esset, opportunis locis 
actoris iussu a seriba publico recitari solebant. Quae cum ita sint, non 
puto Ciceroni, si vere egisset, non scripsisset alterius actionis accusatio- 
nem, licuisse tam late dicere, nec vero dieturum fuisse, etiamsi per tem- 
poris spatium licuisset, quam nunc in quinque amplis aceusationis libris 
explicatum est. Ceterum intelligitur ex iis libris eundem fuisse agendi 
ordinem in altera atque in prima actione, ut accusator prior diceret, tum 
responderet reus aut eius patronus: ne quis contraria annotatione Ps. 
Asconii ad lib. Tin Verr. c.9 moveatur. Etenim Cicero in Verrem sem- 
per ita dieit, quasi Hortensius post ipsum dieturus sit, sicuti cum reos 
eadem lege M. Fonteium et L. Flaccum defendit, ita in extrema oratio- 
num parte agit, tamquam illico iudices sententiam laturi sint. 
Ipsa autem crimina a Cicerone eximia orationis ubertate, vi, gra- 
vitate, adde etiam urbanitate exposita cum consideramus, primum animad- 
vertimus totum primum librum extra causam videri esse (!), propterea 
quod crimina continet a Verre antequam praetor Sieiliae fieret com- 
missa, et Cicero plus semel, quod repetat, Siculorum nomine se repetere 
profitetur. Est utique haec veterum oratorum consuetudo et quasi lex 
accusandi aut defendendi, ut rei vitam anteactam explicent ad eum finem, 
ut inde coniectura fiat utrum verisimile sit commisisse eum, cuius crimi- 
nis proprie arguitur, necne. Nam quod accusatio Verris a Siculis initio 
suscepta est, non impedisset quominus alii quoque, qui se ab eodem ho- 
mine, cum magistratum gerebat, spoliatos dicerent, eodem iudicio, si Cice- 
ronis patrocinio uti vellent, illum persequerentur resque repeterent. Verum 
crimina quaesturae, legationis, proquaesturae, praeturae urbanae, quae 
libro ı tractantur, non ideo sunt extra causam quod Siculos non tangunt, 
sed quod partim in alia iudicia cadunt, peculatus, male gestae tutelae, 

(‘) Vide bene ea de re exponentem Ps. Asconium in argumento libri 1. 
