de legibus iudicüsque repetundarum. 49 
sisse eorumque immensum lucrum cum eversione aratorum coniunctum 
partitus esse, aliisque calumniis et abstulisse pecuniam ab aratoribus, et 
debitam non solvisse, tum pretiosa arlis opera parlim co&ämisse pretio, 
quod ipse statuisset, minimo, partim expressisse ab invitis, parlim etiam 
vi rapuisse, denique militari imperio abusus esse, ut onerum publicorum 
remittendorum gratia aut condonandae poenae causa pecuniam acciperet. 
Verres igitur, omissa defensione, cum solum vertisset, condemna- 
tus est exiliumque, quod ipse sibi imposuerat, iudicum sententia iustum 
declaratun. Solita haec poena eorum, qui in iudicio publico non ste- 
tissent, ut reditus in solum Romanum defenderetur: sed ad formam qui- 
dem quod pertinet condemnationis, non puto liberae reip. tempore aliter 
fieri potuisse nisi aquae et ignis interdietione. Quo concesserit habitatum 
ignoramus. Sed civem Romanum mansisse, cum constet civitatem nemini 
invito veteribus legibus adimi (!), id quoque ostendit quod triginta paene 
annis post ab Antonio triumyiro proscriptus est(?). Tradit hoc Plinius 
nat. hist. XXXIV, 3, additque causam quod illi vasis Corinthiis cedere 
noluerit; atque Seneca in suasor. 6 p. 47 edit. Gronov. eodem tempore, 
quo Ciceronem, fortissime mortuum esse memoriae prodit. 
Sed si forte quaeratur cur exilii poenam sibi ipse irrogare voluerit, 
cum lieuerit, soluta pecunia secundum litis aestimationem, Romae vivere, 
infamem quidem, sed tamen, sicut multi tum vivebant (?), non nimis af- 
flietum: respondemus fecisse videri cum propter metum aliorum iudicio- 
rum quibus aceusari posset, tum quod, si in iudicio et Romae persti- 
lisset, tantus fuisset res repetentium impetus, ut magis eliam bonis de- 
nudaretur, quam si subductis rebus pretiosissimis exularet. Nam clam 
subducta et interversa fuisse pleraque omnia quae Verres comparaverat, 
queritur non obscure Cicero lib. Ic. 19. Itaque facta condemnatione, 
litis aestimatio supererat. In qua Hortensius, consul designatus, quam- 
quam defensionem Verris in ipso iudicio causae diffisus abiecerat, tamen 
operam suam interposuit, atque Plutarchus in vita Ciceronis c. 8 factum 

(') Vide Cie. orat. p. Caecina c. 33 sq- 
(°) Neque enim proscriptos puto nisi cives Romanos: reliqui tanti non fiebant. 
(°) P.Sulla paulo post sic vivebat Romae, infamis et de ambitu condemnatus, sed laute 
satis. Cf. Cic. p. Sull. c. 33 sq. 
Philos.- histor. Kl. 1845. G 
