de legibus iudicüsque repetundarum. 55 
Legendorum in singulos annos iudicum ex tribus ordinibus offi- 
cium erat praetoris urbani (!), iurati; iudicesque hi in album relati se- 
lecti dicebantur. Qua in lectione cum magna esset copia eorum qui 
legi possent (nimirum ex equestri ordine), excusationes facile accipieban- 
tur, cum ambitiosi ultro se offerrent. LDegebatur igitur quisquis voluisset, 
non legebatur quisquis noluisset, ait Cicero in Pisonem cap. 39. Quae 
res cum integritati iudiciorum obesse coepisset, Cn. Pompeius consul 
iterum anno 59 a. Chr. lege iudiciaria lata Aureliae legi hoc adiunxit, ut 
amplissimo ex censu ex cenlurüs aliter quam antea lecti iudices, aeque 
lamen ex illis tribus ordinibus, res iudicarent. WVerba sunt Asconii in 
comment. ad Cic. orat. in Pisonem circa fin. p. 16 Orell. Itaque praetor 
ex tabulis censualibus ditissimos quosque primos ad partes vocabat, et 
nisi iustas excusaliones proferebant legebat (?). Decuriae vocabantur 
iudices ex singulis ordinibus in album relati: res igitur erant: nomine 
opinor ex ultima antiquitate, cum pauci essent iudices, recepto ac tum 
quoque servato cum mille amplius hominibus singulae constabant (?). 
Postquam Aurelia lex iudiciaria ad leges Cornelias de criminibus 
latas accessit, apparet numerum iudicum legibus Corneliis praescriptum 
in singulis quaestionibus certa quadam ratione auctum esse. Atque in- 
telligitur propemodum quae ratio fuerit. Nam lege repetundarum Cor- 
nelia ante latam Aureliam iudicjariam in iudieio C. Verris fuisse vidimus 
senatores iudices tredecim aut paulo plures: eadem lege, sed postquam 
selecti ex tribus ordinibus iudices ad iudiecia administranda vocati sunt, 
de L. Flacco iudicarunt quinque et septuaginta. Quid igitur, si coniici- 
mus veteri lege Cornelia iudicasse quindecim, numerumque lege Aurelia 
iudiejiaria in omnibus iudiciis publicis quinquiplicatum esse? Contra, 


appellans. Annotat schol. Ambros. (pag- 229 Orell.) Lex enim Aurelia cavebat, ut ex parte 
terlia senatores iudicarent, ex partibus duabus tribuni aerarü et equites Romani, eiusdem 
seilicet ordinis viri. 
(') Res ex lege Aurelia certa est testimonio Ciceronis p. Cluent. c. 44. 
(?) Locum Asconii non recte cepit Krebsius de decuriis iudicum p. 67 Opusc. acad. 
Lips. 1778. Nec tamen ex unoquogue ordine ditissimos quosque lectos puto, ut Geibius 
p- 201 asseverat, nam senatorum iudicum ac ne tribunorum quidem tanta copia fuit. 
(°) Plin. nat, hist. XXXIL, 7. 
