62 Car. Zumers, 
ab civitalibus coronas aureas sive aurum coronarium acciperent, permis- 
sum quidem erat, sed addita condieione, ne prius quam triumpho illis 
a senatu decreto (!). Alia legis capita accurate definiebant, quantum 
magistratibus comitibusque eorum praebendum esset aut iter facientibus 
aut alicubi in provincia commorantibus. Cicero ad Atticum V, 16 $.3 
Levantur, ait, miserae civitates, quod nullus fit sumplus in nos, neque in 
legatos neque in quaesiorem. _Scito non modo nos foenum, aut quod 
lege Julia dari solet, non accipere, sed ne ligna quidem, nec praeter 
quattuor lectos ac teclum aceipere quemguam quiequam. Cf£. ibid.V, 10, 2. 
V, 21,5. Ad sumptus oneraque pro imperio Romano suscepta, pro 
quibus aerarium Romanum aestimatione facta 'sociis salisfaceret, pertinet 
caput, quo praescriptum erat ut decedens de provincia magistratus ratio- 
nes, quas ad aerarium referret, iisdem verbis deseriptas relinqueret apud 
duas civitates in provincia, qua de re Cicero seribit epist. V, 20, 8.2. 
II, 17 8.2 et ad Atticum VI, 7, 2(?). Eodemque fortasse etiam illud 
spectat, ne praeses legatum ante se de provincia dimittat, quod caput 
legis Iuliae rep. commemoratur in 1. 10 Dig. de officio procons. (I, 16). 
; Libertas populis aut singulis data ne a praeside provinciae inami- 
nueretur diligenter saneitum erat(°): sed etiam illud ad prohibendas so- 
ciorum iniurias pertinet, quod lege Iulia repet. continebatur ne quis se- 
nator navem marinam haberet (vide 1.3 Dig. de vacat. (L,5), puta ultra 
certam magnitudinem et commercii faciendi causa; qua re restituta est 


(') Cic. in Pison. c. 37. 
(2) Non recte fecerunt Bachius in hist. iurispr. Rom. lib. II, 2 $. 83 et Orellius in in- 
dice legum, quod haec duo capita de sumptibus in magistratus faciendis et de rationibus 
relinquendis non ad legem Iuliam repetundarum, sed ad aliam Caesaris legem de provinciis 
ordinandis rettulerunt. Nam Caesar legem de provinciis post bellum demum civile anno 
a. Chr. 46 tulit, id quod constat e Dionis Cassii libro XLIH c. 25: illae autem legis Iuliae 
commemorationes pertinent ad annum 50 a. Chr. Immo in orat. in Pisonem c. 25 anno 55 
habita rationum continuo ad aerarium referendarum lege Julia mentio fit: quapropter fieri 
prorsus nequit quin legis Iuliae repetundarum illa capita fuerint, sieut Sigonius quoque vi- 
detur intellexisse. Aliter peccavit Ernestius in indice legum, quod Juliam de proyinciis in 
primo eius consulatu latam tradidit. Ad eam igitur refert male quod caput de rationibus 
referendis et relinquendis est, recte autem ad alteram de pec. repet. quod de sumptibus ma- 
gistratuum constitutum est. 
(°) Cic. in Pisonem c. 37. 
