de legibus iudieüsque repelundarum. 63 
vetus lex Claudia, de qua Livius libro XXI, 63 et Cicero in Verr. V, 18 
tradunt. Nec in lege Iulia hoc solis senatoribus videtur interdictum esse, 
sed omnibus qui publico munere fungerentur. Emptiones venditiones, 
locationes conductiones rerum a magistratibus privatim factas lex Iulia 
nondum videtur prohibuisse, nisi eas quae pluris minorisve fierent do- 
nationis aut benefieii causa: vide 1.8 Dig. de leg. Iulia. Sed postea sim- 
plieiter praesidibus ceterisque qui provincias administrarent non tantum 
praediorum (vide 1.62 Dig. de contrah. empt. XVIII, 1), sed omnium omnino 
rerum praeter eas, quae ad victum quotidianum pertinent, emptiones in 
provinciis interdietae sunt, sie ut infirmato contractu res vindicentur, et 
aestimatio fisco inferatur. Vide 1.46 $.2 Dig. de iure fisei (XLIX, 14) 
1.6 8. ult. Dig. de officio procons. (I, 16). Atque ita hac quoque in re 
ius vetus, quod olim obtinuit, reductum est, de quo Cicero in Verr. 
IV, 5 dieit. 
Omnia autem legis Iuliae erimina in capta pecunia consistebant, id 
quod eam ob causam urgeo, quod Sigonius de iudiciis II, 27 tamquamı 
caput legis Iuliae quasi ex auctoritate Ciceronis aliorumque veterum au- 
ctorum hoc ponit: „Praetor, qui ex hac lege quaeret, de eo quaerito, 
qui proconsul aut propraetor caedes, adulteria et stupra in provincia fe- 
cerit.” Haec vero et eius generis crimina nunquam ad legem repetundarum 
pertinebant. Pertinent ad quaestionem de sicariis, aut, si per vim stuprum 
commissum sit, ad quaestionem de vi publica, vid. 1. 30 8. 3 Dig. ad leg. 
Iul. de vi publ. (XLVIHI, 6), adulteria autem ante legem Iuliam (Augusti) 
de adulteriis coercendis hac quidem iudiciali ratione omnino vindicari 
non potuerunt. Nec quod idem Sigonius (sed etiam Ernestius et Orellius 
in indieibus Ciceronianis) inter capita huius legis sie simpliciter referunt, 
„qui exierit de provincia, eduxerit exercitum, bellum sua sponte gesserit, 
in regnum iniussu populi ac senatus accesserit,” ad legem Iuliam repet. 
pertinet, nisi adiicjatur: quod earum rerum causa pecuniam ceperüt. Alio- 
quin lege Cornelia maiestatis vindieatur, quam cum lege Iulia repet. 
coniungit cum illud legibus vetitum docet Cicero orat. in Pison. c. 21. 
Sed hoc legis Iuliae repetundarum maxime proprium existimandum, 
quod omnes, qui aliquam partem potestatis publicae exercerent, vinxit, 
non, ut antea, eos solum qui a senatu populoque Rom. potestate essent 
