482 Car. ZumPr, 
quarta cuiusque decuriae pars per annum vacaret a negotiis. Itaque lo- 
cum Suetonii fortasse sic. explicare males, ut dicas in singulis decuriis va- 
cationem per orbem isse, ut non tota decuria vacaret, sed certa eius pars. 
Sic profecto, quod ad rem pertinet, mecesse est: sed ex verbis accuratis- 
simi seriptoris hoc non confieitur, qui si nihil aliud voluisset dicere, nisi 
quarto quoque anno iudices per vices vacationem habuisse, non singula- 
rum decuriarum fecisset mentionem. Immo, cum sie dieit singulis decu- 
rüs vacalionem fuisse annuam, hoc dicit, unam decuriam hoc anno, alte- 
ram insequenti, et sie porro, vacasse. Non aliter me expedio nisi ut de- 
curias hoc loco alio sensu dictas esse putem, atque is est quo adhuc id voca- 
bulum et asscriptoribus laudatis positum vidimus, et ipsi posuimus, et vulgo 
ponitur cum de iudicum decuriis in universum dieitur. Etenim cum de tri- 
bus vel quattuor vel quinque decuriis iudieum dieitur, totidem iudicum 
ordines dignitate et nominibus inter se diversi intelliguntur. Videntur 
autem praeterea illae decuriae divisae fuisse in partes sive susryuara mi- 
nora, quae item decuriae appellabantur, sicut sane vidimus supra, cum e 
lege Cornelia soli senatores iudicarent, eam unam quasi deeuriam consti- 
tisse pluribus (tribus opinati sumus) decuriis (1). Sic arbitror, et sermo- 
nis communis inopiam accuso, qua factum sit ut scriptor uno vocabulo 
(nec ipso per se satis idoneo) duas res diversas, cum pro more brevis 
esse vellet, comprehendere coactus sit. 
$. 30. Jam, ut in viam redeat disputatio nostra, videmus sub primis Im- 
SRH peratoribus, certe usque ad Vespasianum (sub quo Plinius saepe nobis in 
dicum di- hac parte laudatus naturalis historiae opus condidit) sed sine dubio etiam 
sciplinam sub insecutis principibus usque ad Marcum, iudicia Romae et insigni fre- 
a quentia et severa disciplina ab ipsis principibus recta magnopere floru- 
isse. Ex ultimis terris arcessebantur iudices in album relati, cum eorum 
tempus iudicandi appetebat, senatores autem sine commeatu a senatu vel 
ab Imperatore impetrato (?) abesse non poterant, nec reliquis aut detre- 
(') Vide supra $.17 pag. 37. Quasi decuriam senatores solos iudicantes dieimus, quo- 
niam si nulla est praeter eam, ne decuria quidem recte appellari potuit. 
(?) Sueton. Claud. 23 Commeatus a senatu peti solitos benefici sui fecit, ubi vide Er- 
nestii notam. 
