de legibus iudicüsque repetundarum. 491 
auctorem senatusconsulti tradat fuisse Cottam Messalinum (!), apparet er- 
rasse Ulpianum, qui 1. 4 Dig. de offic. procons. senatusconsultum Cotta 
et Messalla consulibus factum scripserit: Proficisci autem proconsulem ' 
melius quidem est sine uxore: sed et cum uxore potest, dummodo sciat 
senatum Cotta et Messala consulibus censuisse futurum ut, si quid 
uxores eorum, qui ad officia proficiscuntur, deliquerint, ab ipsis ratio et 
vindieta exigatur. Fuerunt quidem C. Aurelius Cotta et M.Valerius Mes- 
salinus consules anno p. Chr. n. 20, u. c.773, sed dubitari nequit quin 
Taeciti rem ordine enarrantis auctoritas maior esse debeat quam Ulpiani 
brevis commemoratio. 
Item senatusconsulto sub Claudio facto anno p. Chr. nat. 47, u. c. 
830 legi Iuliae repetundarum subiecti sunt causarum patroni, qui plus dena 
sestertia sive centum aureos a clientibus accepissent; id quod in ius no- 
vissimum transiit. Vide Tacitum Ann. XI, 7. 
Item legis Iuliae repetundarum caput illud, quo comites magistra- 
tuum tenebantur (vide supra p. 63 sq.), uon minus ad provinciales homi- 
nes pertinere, qui in officio magistratuum essent, quam ad eos quos ma- 
gistratus Roma secum eduxissent, senatus auctoritate constitutum est: cu- 
ius rei sibi quodammodo meritum attribuendum esse minor Plinius signi- 
ficat Epist. VI, 29,8: _Affui Baetieis querentibus de Caecilio Classico. Quae- 
situm est an provinciales ut socios ministrosque proconsulis plecti oporte- 
ret: poenas luerunt. Nimirum ex uno illo iudicio regulam iuris deriva- 
tam esse vult, qua similes aliae causae diiudicarentur. 

(') Foedi sed potentis hominis, cuius frequens apud Tacitum et alios mentio fit, hoc 
stemma fuit, in quo video a multis errari: 
M. Valerius Messalla orator Cos. 723. 
M. Valerius Messalinus L. Valerius (MessallaVolesus) Cotta, 
cum Augusto Cos. 751 apud Tac. fere Cotta Messalinus, 
qui cum sine liberis Cos. post fratrem, sed incertum 
mortuus esset, fratri co- quo anno suffectus. 
or ı r 2 I 
gnomen Messal. reliquit. M. Valerius Messalla s. Messalinus 
cos. 773. 
| 
M. Valerius Messalla Cos. 811 (Tac. 
Ann. XIII, 34). 
Qqq2 
