494 Car. Zumer, 
in populi provincias veteri more quaestores mittebantur, qui res ratio- 
nesque aerarii veteris, quod populi dicebatur, tractarent: procuratores 
equestris dignitatis atque ordinis ab Imperatore delecti in Caesaris quidem 
provinciis totam rem vectigalem administrabant, alii in populi provineiis 
eos reditus, qui vel ad fiscum principis vel ad aerarium novum sive mili- 
tare pertinebant, curabant: tertii denique generis procuratores cum iure 
gladii minoribus quibusdam Caesaris provinciis, quales erant Raetia, No- 
ricum, Thracia, Iudaea, Mauritaniae duae, praeerant omnemque rem .civi- 
lem et militarem vice praesidis administrabant. 
Alia omitto quae ad diserimen provinciarum perlinent. Verum hoc pa- 
tet ex rerum historia, minus saepe querelas auditas esse de avaritia praesidum 
ex Caesaris provinciis quam ex populi provinciis. Etenim de septem fere 
et viginti accusationibus praesidum, quarum mentio fit apud Tacitum et 
Plinium minorem, quinque tantum sunt ex provinciis Caesaris, plurimae 
ex Asia et Africa, deinde ex Bithynia, Creta, Baetica, Sardinia. Nimi- 
rum Imperator promptum oppressis auxilium ferebat, et summa cura tra- 
ctabat quae ad ipsum referrentur ex provinciis suis: cuius rei luculentum 
documentum habemus in Traiani et Plinii, legati Caesaris, epistolis mu- 
tuis. Legatos quidem suos ac procuratores mandatis instruebat Imperator, 
quibus imprimis accurate definiebatur quam late illorum potestas pateret, 
et quibus de rebus, priusquam statuerent, ad Imperatorem referrent. Nam 
quod tradit Dio Cassius LII, 13 Augustum etiam proconsulibus mandata 
dedisse, dubito num usquequagne usitatum fuerit in priore aetate princi- 
pätus: quamquam constat Imperatores non minus in deligendis iis qui 
populi provinciis praeficerentur, suam auctoritatem interposuisse et illis 
quoque provinciis nonnihil curae impertivisse: donec tandem Diocletianus 
omne provinciarum in hoc quidem genere diserimen sustulit, omnesque 
suo regimini subiecit. 
$. 38. Aliud imprimis salubriter novavit Augustus in provinciarum admi- 
= En: nistratione, quod certa salaria assignanda curavit omnibus qui cum po- 
a iis testate in provincias mittebantur. Eam rem veteres scriptores parcius at- 
qui pf- {ingunt quam vellemus, nec quisquam plene et accurate exponit, ne Dio 
vıncıs . . . . . 
en quidem Cassius, qui tamen unus libro LIN, 15 rem clare eloquitur ac suo 
sent. nomine appellat: xai yap reure (mandata dieit procuratoribus et proprae- 
toribus et vero etiam proconsulibus data) za ryv uır Iopopav nal Ensivars 
