500 Car.vZumPr, 
bebat, ut, proposita una sententia, qui eam probarent in unam partem, 
qui non probarent simplieiter, sed quidlibet'valiud (sive alia omnia) vel- 
lent, in alteram partem discederent, » Ita ‚facile aut 'semel facta discessi- 
one (!), aut iterata, quid senatus maiori parti placeret inveniebatur. 
$. 42. Judicum erat, re cognita, 'statuere utrum reus adversus legem' fe- 
De libera . 5 ORIG 5 3 5 
potestate ASSE videretur, neene: quodsi videbatur fecisse, legis poenam 'applicabat 
senatusin praetor. Senatus latior erat potestas, ’quippe cui leges et miligare et! in- 
poenis jendere liceret. Verba sunt Plinii in Epist. IV, 9, 17. ' Sieut in illa causa 
er Bassiana senatus maior pars iudicavit Bassum contra leges pecuniam ce- 
pisse, nec tamen poena legis repetundarum affligendum esse, quoniam eas 
pecunias non malo consilio nec per vim, sed tamquam munuscula a vo- 
lentibus data accepisset: itaque teneri ut redderet, non teneri poena 'cri- 
minis ordinaria. Ea sententia legis ‚Iuliae vim resolvebat, quippe qua 
dona, munera in provinciis quidem prorsus vetita, in urbe centum aureo- 
rum in anno summa definita et restrieta essent. Nec Plinius ipse negat 
rem ambiguam fuisse, sed tamen simplex ‘et incautum rei-ingenium venia 
maioris poenae dignum censet. ‘En tibi diserimen privatorum iudicum vi 
legis iudicantium, et senatus, summi in republica consilii. Verum aut fal- 
lor, aut isti indices Bassum 'simpliciter absolvissent, si’ ulla ratione patroni 
rem negare aut velare potuissent: in republica quidem libera sine ulla 
dubitatione, ni partium studio impedirentur, absolvissent. 
Contra intendebantur etiam leges nonnunquam, ' Nam cum iudici- 
bus ordinariis necesse esset ea lege sese continere, | qua nominis‘ delatio 
facta erat, quaque iudieium fiebat, senatus non. certa quadam lege ad- 
stringi sese patiebatur, sed si quid inter quaerendum gravioris noxae in- 
ventum esset, ultro persequebatur. Ex. gr. cum legis Iuliae repetundarum 
poena esset, praeter aestimationem pecuniarum captarum in quadruplum, 
infamia cum ordinis amissione coniuncta, ea poena non sistebatur, si re- 
petundarum reus non avaritiae tantum turpitudine sese commaculasse in- 
veniretur, sed‘etiam in crudelitatis ac saevitiae crimina incidisset, velut si 
forte pecuniam cepisset ob innocentem hominem  condemnandum suppli- 
cioque afficiendum.  Eiusmodi exemplum legimus apud Plinium Epist. II, 
(') Omnia per discessionem fiebant senatusconsulta, etiam cum nemo dissensisset. Vide 
Gellium XIV, 7, Ernestii notam ad 'Tac. Annal. III, 69. 
