de legibus iudicüsque repetundarum. 507 
Quodsi quid a publicanis vi ademptum erat, ceivilis actio erat praetoris 
edicto constituta, qua duplum petebatur, si intra annum causa defereba- 
tur. Vide tit. Dig. de publicanis (XXXIX, 4). Praeterea haec specialis 
contra publicanos actio instituta non prohibebat quominus aliquis cum 
publicanis, si vellet, item civiliter damni iniuria dati ageret, quo actionis 
genere lege Aquilia laxior aestimatio damni promittebatur (!), item vi bo- 
norum raptorum, aut furti manifesti, quibus actionibus quadruplum pe- 
tebatur (?). Quocirca hac quidem ex parte publicanorum insolentia, 
qui uberrimus querelarum fons esse solet, satis coercebatur. 
Quod diximus eorum qui non senatores essent crimina et delicta 
ordinariis iudieiis vindicanda relicta esse, faciendum videtur ut duas ex- 
ceptiones faciamus. Nam primum equites Romani, qui in parvas aliquot 
provincias aut regiones praesidum loco mittebantur, procuratoresque Cae- 
saris erant, aut generali nomine praefecti appellabantur, in senatu olim 
certe videntur causam dixisse, ni Imperator ipse quasi privatim de illis 
vellet cognoscere (°). Velut Tacitus Annal. XIV, 28 (sub Nerone) refert, 
Vibium Secundum, equitem Romanum, accusantibus Mauris, repetunda- 
rum in senatu damnatum atque Italia exactum esse. Nihil amplius de 
condicione hominis addit, sed procuratorem Caesaris fuisse puto, ex eo 
quod Tacitus Hist. I, 11 tradit Mauritanias, Raetiam, Noricum, Thraciam 
eo tempore sub procuratoribus fuisse, et Dio Cassius LX, 9 disertis ver- 
bis docet Mauritanias duas, Tingitanam et Caesariensem, equitibus Ro- 
manis a Claudio datas esse regendas. Nec iniuria hi praesides, etsi non 
erant senatorii ordinis, senatoribus tamen aequiparati sunt. Alterum quod 
animadvertere convenit, est, quod eae causae, quae cum senatorum deli- 
ctis ac maleficiis connexae essent, simul fere in senatu iudicabantur. Sicut 
Marcianus quidam, qui repetundarum reum consularem, in senatu da- 
mnatum, pecunia corrupisse arguebatur, ut supplieium innocentis iuberet, 
et ipse in senatum productus et ab eodem damnatus est. Lege Plinüi 

(') Cf. Digestorum tit. ad legem Aquiliam (IX, 2). 
(?) Vide 1.1 $.4 Dig. de publicanis (XXXIX, 4). 
(°) Quod ea aetate, qua Tacitus scripsit, videtur usitatum fuisse. Nam miratur quo- 
dammodo Taecitus Annal. IV, 15 procuratorem Asiae Lucilium Capitonem, accusante pro- 
vincia, in senatu causam dixisse. 
Sss> 
