﻿über den über de officio proconsulis. 299 



Roma propius mille passus factum sit , uti quaerat cum iudicibus, qui ei 

 ex lege sorte obvenerint, de capite eius, qui cum telo ambulaverit ho- 

 minis necandi furtive faciendi causa, hominemve occiderit, cuius id 

 dolo malo factum fuerit. 



Haec lex non omnem qui cum telo ambulaverit, punit, sed eum tan- 

 tum, qui hominis necandi, furtive faciendi causa telum gerit, coercet (et) 

 compescit. Item eum, qui hominem occidit, coercet. nee adiecit cuius 

 condicionis hominem, ut et ad servum et peregrinum pertinere haec lex 

 videatur. (Collat. Leg. Alosaic. et Romanar. Tit. I. Kap. 3. cf. Cic. pro 

 Cluent. c. 54. Ulp. L. 4. pr. D. ad legem Com. de sie. 48, 8.) 



Distinctionem casus et voluntatis in homieidio servari, rescripto Ha- 

 driani confirmatur. Verba rescripti: Et qui hominem occidit, absolvi solet, 

 sed si non oeeidendi a/iimo id admisit, et qui non occidit, sed voluit oeeidere, 

 pro homieida damnatur. E re itaque constituendum est ex[quirendo7(' ) 

 quo ferro percuss(er)ü Epafroditus( 2 ). Nam si gladium inslrinx.it, aut telo 

 percussit, quid dubium est, quin oeeidendi animo percusseritf Si lapide^) 

 percussit aut cueuma, aut^) cum forte rixaretur, ferro percussit, sed non 

 oeeidendi mente. Ergo hoc exquirite et si voluntas oeeidendi fuit, ut 

 homieidam servum supplicio crucis^) iubete affici. (Collat. Tit. I. Kap. 6. 

 cf. Marcianus 1. § 3. D. ad legem Corn. de sie. 48, 8. Callistr. L. 14. 

 eodem.) 



? Sicarius (fl-^azr/]?, uvd pofyövos, a<paysv;, \rjg-r\g. Glossa Philoxeni.) 

 LV. Lege Cornelia de sicariis tenetur qui cum in magistratu esset, eorum quid 

 fecerit contra hominis necem, quod legibus permissum non sit. 



Idem divus Hadrianus rescripsit: Constitutum quidem est, ne spadones 

 fierent. eos autem, qui hoc crimine arguerentur, Corneliae legis poena teneri, 

 eorumque bona merito fisco meo vindicari debere. sed et in servos qui 

 spadones fecerint, ultimo supplicio animadeertendum esse, et qui Iwc crimine 

 tenentur, si non adfuerint, de absentibus quoque, tamquam lege Cornelia 

 teneantur, pronuntiandum esse. Plane si ipsi qui hanc iniuriam passi 

 sunt, proclamaverint , audire eos praeses provinciae debet, qui virilitatem 

 amiserunt. nemo enim liberum servumve, invitum sinentemve castrare 

 debet, neve quis se sponte castrandum praebere debet. at si quis ad~ 

 versus edictum meum fecerit, medico quidem, qui exciderit, capitale erit, 



(') exquirendo conj- Huschk ex B. et conj. Pith. 



(') ipsa funditus B. 



(') lapide B. 



(') IIa B. 



( s ) cum iure B. 



Pp-2 



