﻿302 RüDOKFF 



LIBER OCTAVUS. 



LXII. Inviti testimoniurn non dicunt publicani. item is, qui non detractandi 

 testimonii causa aberit. item is qui quid exercitui praebendum condu- 

 xerit. 



Sed nee pupillis testimonium denuntiari potest. (L. 19. D. de testibus 

 22, 5.) 



DE DOMINORUM SAEVITIA. 

 LXIII. Si dominus in servum saevicrit, vel ad impudicitiam turpemque viola- 

 tionem compellat, quae sint partes praesidis ex rescripto divi Pii ad 

 Aurelium Marcianum, proconsulem Baeticae manifestatur. cuius rescripti 

 verba baec sunt: Dominorum quidem potestatem in servos suos inlibatam 

 esse oportet, nee cuiquam hominum ius suum detrahi. Sed dominorum 

 interest, ne auxilium contra saevitiam, vel famem, vel intolerabilem iniuriam 

 denegetur iis, qui iuste {*) deprecantur. Ideoque cognosce de querellis illo- 

 rum, qui ex familia Iuli Sahini ad statuam confugerunt. et sive durius 

 habiti, quam aequum, vel infamiae iniuria ad/ectos cognoveris, venire iube, 

 ut( 2 ) in potestatem Sauini (Dig. in potestate domini) non revertantur. 

 Quod si (Dig. Qui si) meae constitutioni fraudem fecerit, seiet me admissum 

 severius exsecuturum. 



Divus etiam Adrianus Umbram (Dig. Umbriciam) quandam matronam 

 in quinquennium relegavit, quod ex levissimis causis ancillas atrocissime 

 tractaret(') (Dig. traetasset). (Collat. Legg. Mos. et Rom. Tit. 3. Kap. 3. 

 §. 1-4. L. 2. D. de bis qui sui (1, 6.) cf. § 2. I. eod. 2, 8.) 



Item divus Pius ad libellum Alsi Iuli rescripsit baec verba: Servorum 

 obsequium non solum imperio, sed et moderatione et sufficientibus praebitis 

 et iustis operibus contineri oportet. Itaque et ipse curare debes( k ), (et) 

 iuste ac( b ) temperate tuos( b ) traetare, ut ex facili requirere eos possis( 7 ). 

 si( e ) apparuerit, vel inparem te inpendiis esse, vel atrociorem dominatione (' ') 

 saevitiam exercere, necesse habeat proconsul v. c, ne quid tumultuosius 

 contra aeeidat, praevenire te et ex mea iam auetoritate ad alienandos eos 



qui si iuste B. An si qui? 



mbet ut B. 



traclarei B. 



debet B. 



hac B. 



temperare. et nostraetare B. 



correxit Lacbm. requirere eo possit. B. 



nisi B. 



dominationem B. 



